သတိျပဳဆင္ျခင္ ဂိမာန္တစ္ခြင္

  • ခုႏွစ္
  •  ရင္ျငိမ္းခ်မ္း/ဟသၤာမီဒီယာ
  • ေဆာင္းပါး

ကမၻာျကီး ပူေႏြးလာသည္နွင့္အမွ် တစ္နွစ္ထက္ တစ္နွစ္ပို၍ အပူခ်ိန္မ်ား ျမင့္တက္ လာသည္။ အပူခ်ိန္မ်ား ျမင့္တက္လာသည္နွင့္အမွ် ေနထိုင္မႈ ပံုစံမ်ား၊ က်န္းမာေရးစေသာ သတိျပဳ ဆင္ျခင္စရာမ်ားလည္း ရွိလာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံသာမက ကမၻာ့နိုင္ငံအသီးသီးတြင္ ကမၻာျကီးပူေႏြးလာမႈေျကာင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္မ်ား မျကာခဏ ျဖစ္ေပၚတက္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ေသာ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ျပႆနာမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည္။

ထို႔အျပင္ တစ္ကမၻာလံုးအေနျဖင့္ ၂ဝ၃ဝ မွ ၂ဝ၅ဝ အတြင္း ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျပီး အပူလြန္ကဲျခင္းေျကာင့္ ျဖစ္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားျဖင့္ ပံုမွန္ေသဆံုးသူဦးေရထက္ လူဦးေရ နွစ္သိန္းခြဲနီးပါး ပိုမိုေသဆံုးနိုင္သည္ဟု (WHO) ၏ ခန္းမွန္းခ်က္ကို ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယခုအခါ ေဆာင္းအကုန္ ေႏြအကူးသို႔ ေရာက္ရွိလာျပီးျဖစ္ကာ အပူခ်ိန္မ်ားလည္း တစ္စထက္ တစ္စ ျမင့္တက္လာသည္။ ၂၀၁၆ ခုနွစ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အပူခ်ိန္မွာ စံခ်ိန္တင္သည္အထိ ရွိခဲ့ျပီး အယ္နီညို ရာသီဥတုကိုလည္း ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

ပူျပင္းလာေသာ ေႏြရာသီသို႔ တစ္စတစ္ ဝင္ေရာက္လာသည္နွင့္ အမွ် သက္ျကီးရြယ္အိုမ်ားနွင့္ နုနယ္ေသာ ကေလးငယ္မ်ား၏ က်န္းမာေရးမွာလည္း အထူးဂရုျပဳရန္လိုအပ္ေျကာင္းကို ေမာ္လျမိဳင္ျမိဳ႕ရွိ ဆရာဝန္မ်ားက တစ္ညီတစ္ညႊတ္တည္း ေျပာဆိုျကသည္။

အပူခ်ိန္ျမင့္သထက္ ျမင့္လာေသာ္

ေဖေဖာ္ဝါရီ လကုန္ပိုင္းမွ စတင္၍ အပူခ်ိန္မ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္လာသည့္ အတြက္ေျကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ က်န္းမာေရး ျပႆနာမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေျကာင္း ေတြ႔ရွိရမည္ျဖစ္သည္။

ယခုနွစ္တြင္ စံခ်ိန္တင္ အပူခ်ိန္ကဲ့သို႔ မေရာက္ရွိနိုင္ေသာ္လည္း လက္ရွိအပူခ်ိန္ထက္ ထက္မံ ျမင့္တက္နိုင္ေျကာင္း ေနျပည္ေတာ္ မိုးေလဝသနွင့္ ဇလေဗဒ (ခန္႔မွန္း) ညႊန္ျကားမႈ ဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယ ညႊန္ျကားေရးမႉး ဦးလွထြန္းက ေျပာသည္။

က်န္းမာေရးနွင့္ အာကစားဝန္ျကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေႏြရာသီနွင့္ ပူးျပင္းေသာ ရာသီတြင္ အပူဒဏ္ေျကာင့္ ေခြ်းထြက္လြန္ကာ ေရနွင့္ ဆားဓာတ္မ်ား ဆံုးရံႈးျခင္းေျကာင့္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ နံုးခ်ည့္ျခင္း၊ ျကြက္တက္ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္မ်ား၍ သတိလစ္ေမ့ေမွ်ာျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚနိုင္သည္ဟု ပါရွိသည္။

အပူခ်ိန္ျမင့္တက္ျခင္းေျကာင့္ ေရရွားပါးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚကာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလ်ာ့ ေရာဂါမ်ား၊ ေသြးလြန္တုတ္ေကြး ေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚနိုင္ေျကာင္း မြန္ျပည္နယ္ ျပည္သူ့က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမႉး ေဒါက္တာေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာဆိုသည္။

ေရရွားပါးသည့္အတြက္ ေရမ်ားကို အသံုးျပုရန္ ေခြ်တာရာမွ သန္႔ရွင္းမႈမ်ား နည္းပါးလာျခင္းေျကာင့္ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါမ်ား ျဖစ္လာသည္။ ထို႔ျပင္ ေရမ်ားကို သိုေလွာင္ရာတြင္ အခ်ိန္ကာလ ျကာျမင့္လာျခင္းေျကာင့္ ျခင္မ်ားေပါက္ဖြားလာျပီး ေသြးလြန္တုတ္ေကြးေကြးေရာဂါမ်ား ျဖစ္နိုင္ေျကာင္း၄င္းက ဆိုသည္။

“အဲ့ေရသိုေလွာင္တဲ့ ေနရာကေနျပီးေတာ့ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးေရာဂါျဖစ္တဲ့ သာဓကေတြ ဆရာတို႔ မြန္ျပည္နယ္မွာ ရွိခဲ့ဖူးတယ္”ဟု ၄င္းက ရွင္းျပသည္။

ထို့ျပင္ ေရရွားပါးမႈနွင့္ အတူ အေရျပား ယားယံျခင္း စေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္ပြားနိုင္ျပီး အပူဒဏ္ေျကာင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားနိုင္ေျကာင္း ဆရာဝန္မ်ားက သတိေပး ေျပာဆိုထားသည္

ေနပူထဲမွာ သြားလာရေသာအခါ

မြန္ျပည္နယ္၊ ဘီးလင္းျမိဳ႕နယ္တြင္ မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔က အပူခ်ိန္စံခ်ိန္သစ္ တင္ခဲ့ေျကာင္း မိုးေလဝသနွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ျကားမႈ ဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထို႔ေျကာင့္ ေန႔စဉ္လႈပ္ရွားေနရေသာ ကာယလုပ္သားမ်ားအတြက္ အပူဒဏ္ကို ကာကြယ္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ အပူဒဏ္ကို ကာကြယ္နိုင္ရန္ မိမိ ခႏၶာကို္ယ္ကို အပူဒဏ္နွင့္ တိုက္ရိုက္ မထိေတြ႔ေအာင္ ကာကြယ္သင့္ေျကာင္း က်န္းမာေရးနွင့္ အားကစား ဝန္ျကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထိုျပင္ ပူျပင္းေသာ ရာသီဥတုတြင္ သက္ျကီးရြယ္အိုမ်ားအေနျဖင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ စိုးရိမ္စရာမ်ား ျဖစ္လာနိုင္ေသာေျကာင့္ ေနပူထဲတြင္ မျကာခဏ သြားေရာက္ရန္ မသင့္ေျကာင္း ေဒါက္တာ ေဇာ္မင္းထြန္းက အျကံျပုေျပာဆိုသည္။

“အသက္ျကီးတဲ့ လူေတြက ပိုေျကာက္ရတာေပါ့” ဟု ေဒါက္တာေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာသည္။

ကေလးငယ္မ်ား အေနျဖင့္လည္း ေနလည္ေန႔ခင္းမ်ားတြင္ ေခ်ာင္းမ်ား၊ ေရကူးကန္မ်ားတြင္ သြားေရာက္ မကစားသင့္ဘဲ ေနပူထဲမွ ျပန္လာပါကလည္း ေရခ်ိုးျခင္းမ်ားကို မျပဳလုပ္ရန္ ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ အေရွ့ပိုင္းေဆးရံုမွ တာဝန္ရွိသူ ေဒါက္တာတစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

အရက္ေသစာ ေသာက္သံုးသူမ်ားအေနျဖင့္လည္း အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္ျခင္းျကာင့္ အသက္အနၱရာယ္ စိုးရိမ္ဖြယ္ အေျခအေနရွိေသာေျကာင့္ ေန႔လည္ပိုင္း အခ်ိန္မ်ားတြင္ အရက္ေသစာ ေသာက္သံုးျခင္းမွ ေရွာင္ျကည္ရန္၄င္းက တိုက္တြန္း ေျပာဆိုသည္။

မျဖစ္မေန ေနပူထဲတြင္ သြားေရာက္ရမည္ဆိုပါက အေရာင္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ပြပြေခ်ာင္ေခ်ာင္ ခ်ည္ထည္မ်ားကို ဝတ္ဆင္ျပီးမွ ေနပူထဲ သြားေရာက္ရန္ က်န္းမာေရးနွင့္ အားကစား ဝန္ျကီးဌာနမွ နွိုးေဆာ္ထားသည္။

အပူခ်ိန္ျမင့္တက္ျခင္းေျကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းရွိ ေရဓာတ္ဆံုးရံးမႈမႈ ကာကြယ္နိုင္ရန္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္သံုးျခင္း၊ ကာယလုပ္သားမ်ားအေနျဖင့္ ေန႔လည္ပိုင္း အခ်ိန္မ်ားတြင္ ေအးျမေသာ အရိပ္ေအာက္တြင္ နားေနျခင္း၊ ဓာတ္ဆားေရမ်ား ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ အပူဒဏ္ကာကြယ္သင့္ေျကာင္းကို ဆရာဝန္မ်ားက အျကံျပဳေျပာဆိုသည္။

သတိျပဳပါ အပူေလျဖတ္ေရာဂါ (Heat stroke)

အပူခ်ိန္မ်ား ျမင့္တက္ျခင္းေျကာင့္ ျပင္ပအပူခ်ိန္နွင့္ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ မွ်တမႈ မရွိသည့္အခါ အပူေလျဖတ္ ေရာဂါ (Heat Stroke) မ်ား ျဖစ္လာနိုင္ေျကာင္း ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ အေရွ့ပိုင္းေဆးရံုမွ တာဝန္ရွိ ဆရာဝန္ တစ္ဦးက ဆိုသည္။

အဆိုပါ ေရာဂါမွာ သက္ျကီးရြယ္အိုမ်ား သာမက ကေလးငယ္မ်ားတြင္လည္း ျဖစ္နိုင္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ေျကာက္ကပ္ ေရာဂါမ်ားလည္း ျဖစ္လာနိုင္ေျကာင္း၄င္းက ရွင္းျပသည္။“ေျကာက္ကပ္ေတြပါ ထိခိုက္လာမယ္”ဟု၄င္းက ေျပာဆိုသည္။

ကေလးငယ္မ်ား၏ ခႏၶာကိုယ္ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ စနစ္မွာ ပံုမွန္မဟုတ္ေသးသည့္အတြက္ ကေလးငယ္မ်ားကို အထူး ဂရုစိုက္ရန္ လိုအပ္ေျကာင္းကိုလည္း ေဒါက္တာေဇာ္မင္းထြန္းက တိုက္တြန္းေျပာဆိုသည္။

“ကေလးငယ္ေတြမွာ အပူခ်ိန္မ်ားတဲ့ ခါက်ရင္ အပူေျကာင့္ ေရွာ့ျဖစ္တတ္တယ္၊ (Heat Stroke) ျဖစ္တက္တယ္”ဟု ဆိုသည္။

ထို့ျပင္ အရက္ေသစာမ်ားသည္ အပူခ်ိန္ကို အလြယ္တကူ ျဖစ္ေပၚနိုင္ေသာေျကာင့္ အရက္ေသစာ ေသာက္သံုး သူမ်ားတြင္ အပူေလျဖတ္ေရာဂါ (Heat Stroke) ျဖစ္နိုင္ျပီး ျဖစ္လာပါက အျပင္းထန္ ခံစားရနိုင္ေျကာင္း ၄င္းက ဆိုသည္။

၄င္းေရာဂါမ်ား မျဖစ္ေစရန္အတြက္ အပူအေအး မွ်တစြာ ေနထိုင္ရန္ လိုအပ္ျပီး ျဖစ္ပြားပါကလည္း ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္မ်ား အျမန္က်ဆင္းေစရန္ ေရခဲအံုျခင္း၊ ေအးေသာေနရာတြင္ ေနထိုင္ေစျခင္း၊ ဓာတ္ဆားေရမ်ားမ်ား ေသာက္သံုးျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးျပီး နီးစပ္ရာ ေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားတြင္ အျမန္ဆံုးသြားေရာက္သင့္ျပီး အခ်ိန္မွီ မေရာက္ရွိပါက အသက္အႏၱရာယ္ဆံုးရံႈးသည္ အထိျဖစ္နိုင္ေျကာင္း ဆရာဝန္မ်ားက သတိေပး ေျပာဆို ျကသည္။

အပူဒဏ္ေျကာင့္ ျဖစ္တက္ေသာေရာဂါမ်ားကို အခ်ိန္မွီ ကာကြယ္နိုင္ရန္အတြက္ က်န္းမာေရးနွင့္ အားကစား ဝန္ျကီးဌာနမွ နွစ္စဉ္ မတ္လ ဒုတိယ အပတ္မွစ၍ အပူဒဏ္ ကာကြယ္ေရး ႏႈိးေဆာ္ခ်က္မ်ားကို ထုတ္ျပန္ ေျကညာလ်က္ရွိျပီး ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ က်န္းမာေရးနွင့္ အားကစား ဝန္ျကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားကို သိရွိလိုက္နာရန္ လိုအပ္ေပသည္။