ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈက အေရးႀကီးေနဟုဆို

  • ခုႏွစ္
  •  ကႏၲရ၀တီ
  • ကႏၲရဝတီ

ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးတြင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈသည္ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္ျဖစ္ၿပီး နိုင္ငံသားျဖစ္ေရး ဥပေဒအေၾကာင္းအရ ေကာင္းမြန္ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ေနရာတြင္ အားနည္းေၾကာင္း ကယား(ကရင္နီ) အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက (ၾသဂုတ္လ ၁၁ရက္ေန႔တြင္) သေဘာထားထုတ္ျပန္လုိက္သည္။

ျမန္မာနုိင္ငံတြင္ ၁၉၈၂ခုနွစ္တြင္ ထုတ္လိုက္သည့္ အက္ဥပေဒတြင္ မိဘနွစ္ပါးသည္ ျမန္မာနုိင္ငံ တုိင္းရင္းသားျဖစ္လွ်င္ အလိုအေလ်ာက္ နုိင္ငံသား ျဖစ္သည္ဆုိသည့္အခ်က္ ပါရွိေနေသာေၾကာင့္ စစ္ေရွာင္ (IDP)နွင့္ ဒုကၡသည္စခန္းရွိ ကေလးမ်ားသည္ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ တိုင္းတပါးသို႔ ေရာက္ရွိသြားသူမ်ားအပါအဝင္ အက်ံဳးဝင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းတုိ႔ကို စိစစ္ခ်က္ လုပ္စရာမလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မိဘႏွစ္ပါးက တုိင္းရင္းသား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူတုိင္း ေထာက္ခံေပးႏုိင္ေၾကာင္း KnRRRWG ( Karenni Refugee Repatriation and Reconstruction Working Group)မွ ကိုဗညားက ေျပာသည္။

“အဆင္သင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာက ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားအက္ဥပေဒကို အေျခခံၿပီး ေျပာလုိက္တာပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူက ငါးဦးေကာ္မတီ မျဖစ္မေန ျဖတ္ရမယ့္ဟာေတြ ရွိတယ္ေလ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားႀကီးေတာင္းရမွာ။ အမွန္ကေတာ့ ခုန ေျပာသလုိ က်ေနာ္တုိ႔ စဥ္းစားခ်က္ကေတာ့ ျဖစ္စဥ္အရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဟုတ္တယ္။ သူေျပာတာကေတာ့ ဟိုဖက္ျခမ္းကေန ကိုယ့္ဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္လာတဲ့သူေတြကို သူတုိ႔က ဟိုဖက္ျခမ္းကေန စိစစ္ေပးမယ္။ ၿပီးေတာ့ သံရံုးကေန ႏွစ္လတာအတြက္ ေထာက္ခံၿပီး ယာယီ ႏိုင္ငံသားကဒ္ေတြ ေပးလာမယ္။ အဲဒါကိုအေျခခံၿပီးေတာ့မွ သူျပန္လာေနမယ့္ ၿမိဳ႕နယ္ လဝကကို အသိေပးၿပီးေတာ့မွ ဒီဟာကို အေျခခံၿပီးေတာ့မွ ႏိုင္ငံသားကို ဆက္လက္စိစစ္မယ့္ ျဖစ္စဥ္ေတြကို အေျခခံၿပီးေတာ့မွ သူေျပာတာ။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ လက္ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ စိုးရိမ္တာက အဲလိုမ်ိဳး လြယ္လြယ္ကူကူမဟုတ္ဘဲနဲ႔ အခက္ခဲျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး တက္ႏိုင္တယ္”ဟု ကိုဗညားက ေျပာသည္။

၁၉၈၂ ခုနွစ္ ႏုိင္ငံသားအက္ဥပေဒကို အေျခခံၿပီး လုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ျဖစ္ေသာ ကိစၥရပ္အတြက္ ၄င္းတုိ႔ဖက္မွ မွားယြင္းႏိုင္ျခင္းမရိွေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္ အခက္အခဲရွိမည္ကို စိုးရိမ္ေၾကာင္း ကိုဗညားက ဆက္ေျပာသည္။

ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္လာလုိပါက မိမိတို႔ ဌာနႏွင့္ပတ္သက္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ အဆင္သင့္ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကယားျပည္နယ္ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာန၏ လက္ေထာက္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးဝင္းက ေျပာသည္။

“လက္ရွိ ျပင္ဆင္ၿပီးပါၿပီး။ ဒါေပမယ့္ ဝင္ေရာက္တဲ့သူ မရွိေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ နုိင္ငံသား စိစစ္ဖုိ႔ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ထုတ္ေပးဖုိ႔ ဒါမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ရံုးလုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း က်ေနာ္တုိ႔ ဌာန ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူေဘာင္ေတြအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ အဆင္သင့္ ရွိေနပါၿပီ”ဟု လက္ေထာက္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးဝင္းက ေျပာသည္။

သတ္မွတ္ထားသည့္ လမ္းေၾကာင္းမွ ဝင္ေရာက္ပါက ရသင့္ရထုိက္သင့္သည့္ အိမ္ေထာင္စု စာရင္း ထုတ္ေပးမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဒုကၡသည္မ်ားေနျဖင့္ ဆႏၵသေဘာအေလ်ာက္ ျပန္လာမည္ဆိုရင္ ျပန္လာရန္ သင့္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ဌာနအေနနဲ႔ကေတာ့ ဒုကၡသည္ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာရင္ က်ေနာ္တုိ႔ နုိင္ငံသား စိစစ္မယ္။ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ အိမ္ေထာင္စာရင္း ထုတ္ေပးမယ္။ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ ႏုိင္ငံသား စိစစ္ေရးကဒ္ျပား တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့ က်ေနာ္တုိ႔က ထုတ္ေပးမယ္။ ဒါက သူတိ႔ုအတြက္ အဓိက လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ဌာနအေနနဲ႔ ဒါကို အဓိက ဦးစားေပး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ဦးဝင္းက ဆက္ေျပာသည္။

ဒုကၡသည္ေနရပ္ျပန္ေရးဆိုင္ရာ ကရင္နီ(ကယား)အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား သေဘာထားထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္အခ်က္ ၈ ခ်က္ အနက္ အခ်က္ ၇ ခ်က္တြင္ နိုင္ငံသား၏ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အခန္းက႑တြင္လည္း ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈသည္ ဥပေဒအရ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းရွိ တုိင္းရင္းသား မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားေသာ သူသည္ အလိုအေလ်ာက္ နိုင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း ထည့္သြင္းျပဌာန္းထားေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္မွ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ အားနည္းေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း KnRRRWG ( Karenni Refugee Repatriation and Reconstruction Working Group) နွစ္ပတ္လည္အစည္းအေဝးမွ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ထားသည္။