မူးယစ္အေရြ႕ ရခုိင္စီးပြားပ်က္ေခတ္

ႏုိင္လြန္ကတၱရာ အသစ္ခင္းထားသည့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕လမ္းမႀကီးေပၚတြင္ တံဆိပ္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ဇိမ္ခံကားမ်ား သြားလာေနၾကသည္။ လမ္း၏ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္တြင္ အသစ္ေဆာက္လုပ္ထားၾကသည့္ တုိ္က္တာအုိးအိမ္မ်ားႏွင့္ ဘဏ္မ်ားက ေငြလြဲ၊ ေငြသြင္း ေငြထုတ္ယူသူမ်ားျဖင့္ စည္ကားေနၾကသည္။ ထုိအရာမ်ားသည္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ျမင္ေတြ႕ေနက်ျဖစ္သည့္ နိစၥဓူဝ ျဖစ္ရပ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ အလြန္ကာလမ်ားတြင္ ရခုိင္ေဒသ၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ ဂလုိဘယ္လ္(Blobal) ေရစီးေၾကာင္းႏွင့္အတူ အသြင္ေျပာင္းလာၾကသည္။ ေက်းလက္ေနလူမႈအသုိင္းဝန္းထဲမွ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေပၚသုိ႔ ေရာက္ရွိအေျခခ်ေနထုိင္လာ ၾကသည္။ ၿမိဳ႕ေပၚတြင္ သင့္တင္မ်ွတေသာ အိမ္ၿခံေျမေဈးႏႈန္းႏွင့္ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလွမ္းမ်ား တစံုတရာ အဆင္ေျပလာၾကသည္။ ေဒသတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား အမွန္တကယ္ အက်ဳိးေပးက ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ ထြက္ခြာမႈ နည္းပါးခဲ့ၾကသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္၏ စီးပြားေရးသည္ တစံုတရာအထိ ေကာင္းမြန္ေနေသာ ကာလျဖစ္သည္။

သကၠရာဇ္မ်ား ႀကီးမားလာသည္ႏွင့္အတူ တုိက္တာအုိးအိမ္ၿခံေျမမ်ား မ်ားျပားလာၾကသည္။ အိမ္ၿခံေျမမ်ား ေဈးႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ လာၾကသည္။ ေဘာဂေဗဒ၏ ဝယ္လုိအား ေရာင္းလုိအား အခ်ိဳးအရ ကုန္သည္မ်ားက ကုန္စည္ေရာင္းဝယ္ေဖာင္းကားမႈ ျမင့္တက္လာရ မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း တုိးပြားသည့္ လကၡဏကုိ မျပေခ်။

ရခုိင္ေဒသ၏ စီးပြားေရးသည္ ရာသီေပၚ စီးပြားေရးထက္ အေျခတက်လုပ္ကုိင္ေနၾကသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ၿပိဳလဲလာၾကသည္။ ဆိုင္မ်ားတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနၾကသည့္ ဝန္ထမ္းမ်ားေလ်ွာ့နည္းလာၾကသည္။ အမွန္တကယ္ စီးပြားေရးလုပ္ကုိင္သူမ်ားၾကားထဲတြင္ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏွင့္အတူ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းမ်ားျဖစ္လာၾကသည္။ လူတန္းစား မညီမ်ွမႈႏွင့္အတူ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္း ေငြေၾကး ခ်မ္းသာသူမ်ား မ်ားျပားလာၾကသည္။ ထုိအရာမ်ားသည္က ရခုိင္ျပည္နယ္၏ စီးပြားေရးကုိ ေသြဖယ္ဖ်က္ဆီးလာသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး လုပ္ကုိင္သူမ်ားေၾကာင္းျဖစ္သည္။

စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ အိမ္ၿခံေျမေဈးမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးလုပ္ကုိင္သူမ်ား၏ အက်ဳိးဆက္မ်ားေၾကာင္းျဖစ္သည္ဟု အိမ္ၿခံေျမဝန္ေဆာင္မႈ ေလာကတြင္သုံးသပ္မႈမ်ားရွိၾကသည္။ အမည္မေဖာ္လုိသူ အိမ္ၿခံေျမဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သည့္ သူတစ္ဦးက သူျမင္ေတြ႕ေနရသည့္ အေျခေနမ်ားကုိ Development News Journal-DNJ ၏ ေမးျမန္းမႈအေပၚ ေျပာဆုိသည္။

“ေငြေၾကးက အရင္းနည္းၿပီး အျမတ္မ်ားေတာ့ အိမ္ေတြကုိ လုိက္ဝယ္ေနတဲ႔သူေတြက ေငြေတြကုိထိမ္းတဲ့ သေဘာေပါ့။ သူတုိ႔မွာက ေငြေၾကးက ေဖာင္းပြတယ္ေလ။ ေနာက္ၿပီး ဒီလုပ္ငန္းပဲ လုပ္ကုိင္ေနေတာ့ တျခားလုပ္ငန္းမလုပ္ကုိင္တတ္တာလည္း ပါမွာပါ”ဟု ၎က ေျပာသည္။

မူးယစ္ေဆးဝါးလုပ္ကုိင္သူမ်ား၏ အိမ္ၿခံေျမမ်ားကုိ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူမႈမ်ားေၾကာင္း ေဒသတြင္း အိမ္ၿခံေျမရွားပါးက စစ္ေတြ ၿမိဳ႕နယ္သည္ ဆယ္ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းသစ္တစ္ခု မေရးဆြဲပါက အိမ္ၿခံေျမမ်ား အဆမတန္ေဈးႏႈန္းမ်ားျပားကာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရန္ကုန္ၿပီးလ်ွင္ ဒုတိယ ေဈးျမင့္မားသည့္ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာႏုိင္သည္။

ဤေနရာတြင္ ထုိသုိ႔ အိိမ္ၿခံေျမမ်ားအား အလြယ္တကူ ဝယ္ယူႏုိင္မႈအေျခေနကုိ ထိမ္းသိမ္းရန္မွာ အခြန္စည္းၾကပ္ဌာနမ်ားအေနႏွင့္ စနစ္တက် ဂ႐ုျပဳရန္လုိလာသည္။ သုိ႔မဟုတ္ပါက လြယ္လင့္တကူ ဝင္လာေသာ ေငြေၾကးမ်ားျဖင့္ အိမ္ေရာင္းဝယ္လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ကာ ေငြမည္းကုိ ေငြျဖဴလုပ္သည့္ အေနထားတြင္ ရခုိင္ျပည္သူမ်ား ေနထုိင္ေရးျပႆနာ ျဖစ္လာေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

မူးယစ္ေဆးဝါးလုပ္ငန္းအက်ိဳးဆက္ေၾကာင္း အိမ္ၿခံေျမ မ်ားေဈးႏႈန္းျမင့္တက္လာသည့္ႏွင့္အတူ ကုန္ေရာင္းကုန္ဝယ္ ကုန္သည္ေလာကတြင္လည္း ဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈမ်ား ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနၿပီျဖစ္သည္။

ကုန္သည္မ်ားေလာကတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးလုပ္ကုိင္သူမ်ား၏ အသြင္ျပလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ ကုန္ဆုိင္မ်ား ဖြင့္လွစ္ၿပီး လုပ္ကုိင္မႈေၾကာင့္ ေဈးကြက္အတြင္း ၿပိဳင္ဆုိင္ရာတြင္ တစ္ဖက္ကုန္သည္မ်ား၏ ေငြျဖစ္လြယ္၊ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအား ျဖဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ ေဈးကြက္အတြင္း အမွန္တကယ္လုပ္ကုိင္သူမ်ားအေနျဖင့္ အခက္ခဲႀကံဳေတြ႕ရျခင္းျဖစ္သည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ တခ်ိဳ႕ဝယ္ယူ၍ ရေသာကုန္ပစၥည္း မ်ားသည္ ပင္ရင္းၿမိဳ႕ႀကီး၊ ဆုိင္ႀကီးမ်ား ထက္ေဈးႏုန္း သက္သာေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဤေနရာတြင္ ယဥ္ၿပိဳင္မႈ ဥပေဒ၏ အေျခခံမႈမ်ားျဖစ္ေသာ အခန္း(၃)ပါ အပုိဒ္ (ခ) ကုိ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္နယ္ အတုိင္းတာႏွင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ယင္းယွဥ္ၿပိဳင္မႈ ဥပေဒသည္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းေနသည္။

သုိ႔ေသာ္ မူးယစ္လုပ္ငန္းမ်ားကုိ လုပ္ကုိင္ၾကသည့္ အေနထားမ်ားတြင္ ရခုိင္ေဒရွိ လုပ္ကုိင္သူမ်ားသည္ မေျပာပေလာက္သည့္ အေနအထားတြင္သာ ျဖစ္သည္ကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္ မူးယစ္တပ္ဖြဲ႕၏ ဖမ္းဆီးမႈမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရွိရသည္။ အမ်ားစုမွာ ရန္ကုန္မွတဆင့္ လက္နက္ကုိင္သမားမ်ားရွိရာ နယ္ေျမရွိ အသင္းအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။

မူးယစ္ေဆးဝါလုပ္ကုိင္သည့္ ေဒသတြင္းရွိ သူမ်ားသည္ တခါတရံ လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြက္ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ရန္ပုံေငြရွာေပးေနရသည့္ အေနထားတြင္ရွိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေဒသတြင္း မတည္ၿငိမ္မႈသည္က မူးယစ္ေဆးဝါး လုပ္ငန္းကုိ ေရြးခ်ယ္လုပ္ကုိင္ရန္ အေနထားဖန္တီးလာသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင္းပင္ လြန္ခဲ့ေသာ ၄ ႏွစ္မွစ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပင္ပကမာၻႏွင့္ တံခါးဖြင့္ဆက္ဆံလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ဘိန္းျဖဴကုန္သြယ္မႈကလည္း တိုးတက္လာခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၆ ႏွစ္အတြင္း ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳးမႈ ၃ ဆနီးပါး တက္လာခဲ့သည္ဟု ကုလသမဂၢအဖြဲ႔က ခန္႔မွန္းထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္လည္း ကမာၻေပၚတြင္ ဒုတိယ ဘိန္းျဖဴ အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္သည့္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ေဒသတြင္းတြင္ မက္သဖက္တမင္း စိတ္ႂကြေဆး ထုတ္လုပ္သည့္ ထိပ္တန္းႏိုင္ငံ တခုလည္း ျဖစ္လာသည္ဟု ကမၻာစီးပြားေရးအေပၚတြင္ ၾသဇာေညာင္းသည္ နယူးေယာက္တုိင္း(မ္)၏ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္၏ အဓိက စီးပြားေရးတြင္ ပါဝင္ေသာ နယ္စပ္လုပ္ငန္း က်ဆင္းလာသည္မွာလည္း မူးယစ္စိတ္ႂကြေဆးျပားလုပ္ငန္း မ်ားေၾကာင္း ယူဆႏုိင္ဖြယ္ရွိသည့္ အေျခေနတစ္ရပ္ ကုိ DNJ သတင္းဌာန၏ အပတ္စဥ္ထုတ္ ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ လက္ရွိ စိတ္ႂကြေဆးျပား ေရာင္းဝယ္မႈလုပ္ကုိင္သည့္ အေျခေနမွာလည္း တစ္ဘက္ႏုိင္ငံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၏ မူးယစ္ေဈးကြက္  ဝယ္လက္မ်ားကုိ အေလးထားရျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ရခုိင္ေဒသတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး လုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဒဏ္ကုိ အခြန္ဌာနမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာဌာနမ်ားက ထိမ္းသိမ္းဂရုျပဳရန္ ႀကိဳးစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တုိင္တြန္းလုိသည္။ ဖမ္းဆီးေဖာ္ထုတ္ရာတြင္လည္း လက္လီသမားမ်ားထက္ အဓိက ပင္ရင္းႀကီးမ်ားအား ရွာေဖြရမည္ ျဖစ္သည္။

လုိအပ္လ်ွင္ ျပည္နယ္အစုိးရအေနျဖင့္ ေဒသတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ သီးျခား အရပ္ဘက္ ပညာရွင္မ်ား၊ သတင္းေပး၊ စီးပြားေရး သမားမ်ားပါဝင္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕တစ္ခုကုိ ဖြဲ႕စည္းၿပီး စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ ၿမိဳ႕ေပၚရွိ (သတ္မွတ္ခ်က္တစ္ခုျဖင့္) လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ား၏ စီးပြားေရး အျမတ္ခြန္၊ ျပည္ပဝင္ေငြ ေရာက္ရွိမႈ စသည့္တုိ႔ကုိ စနစ္တက် ေစာင့္ၾကည့္ ရမည္ျဖစ္သည္။ သုိ႔မွာသာ ရခုိင္စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္မည္ျဖစ္သလုိ ရခုိင္ေဒသတြင္ သာမက ျပည္မေဒသမ်ားကုိ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ယခု ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိ အိမ္ၿခံေျမေဈးႏႈန္းထားမ်ားက နယူးေယာက္တုိင္း(မ္)မွာ ေဖာ္ျပထားသလုိ  ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ရန္ကုန္မွ တိုက္ခန္းမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းက ၆၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမႇင့္တက္သြားခဲ့ၿပီး ၁ စတုရန္းေပလွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၅၀ ခန္႔အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထက္ ခ်မ္းသာႂကြယ္၀သည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွ ကြန္ဒိုတိုက္ခန္း အသစ္တခု၏ ပ်မ္းမွ်ေစ်းထက္ ျမင့္မားေနသည္။

မၾကာေသးမီကလည္း စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ နာမည္ႀကီး ကုန္သည္တစ္ဦး၏ သားအား မူးယစ္ေဆးဝါး လုပ္ကုိင္မႈျဖင့္ မ်ားျပားသည့္ ေငြေၾကးႏွင့္ ဖမ္းဆီးရရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။  ေငြေၾကးခဝါခ်မႈ ဥေပဒသာ အသက္ဝင္လာပါက လုပ္ကုိင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဆင္ျခင္လာႏုိင္ဖြယ္ သည္ကုိ ထည့္တြက္ရမည္ျဖစ္သည္။ မၾကာေသးမည္က ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးေန႔တြင္ လုပ္ကုိင္ခဲ့သည္ ပြဲမ်ားတြင္လည္း မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ ေဒသတြင္း စီးပြားေရးမ်ား ဖ်က္ဆီးၾကရသည္ကုိလည္း ေထာက္ျပခဲ့ျခင္း မရွိသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သူတဦး ျဖစ္သည့္ ကိုလံဘီယာ တကၠသိုလ္မွ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေရာ္နယ္ ဖင္ဒေလကေတာ့ “ျမန္မာ့ စီးပြားေရးရဲ႕ ကနဦး အရင္းအႏွီးက ဘိန္းျဖဴျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ဒါက ခ်ဲ႕ကားေျပာတာ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ အမ်ားႀကီး ပိုေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး”ဟု ဆုိသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ၿခံဳငုံသုံးသပ္ၾကည့္ရလ်ွင္ ရခုိင္ေဒသသည္က  ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေရြ႕တြင္ ပါဝင္ေနရေသာ ျပည္နယ္ငယ္ တစ္ခုသာျဖစ္သည္။

(The New York Times ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တြင္ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က ေဖာ္ျပထားေသာ Thomas Fuller ၏ Profits of Drug Trade Drive Economic Boom in Myanmar ေဆာင္းပါးပါ သေဘာတရားမ်ားကုိ မွီျငမ္းသည္။)

ေဆာင္းပါးရွင္-ေဝမိုး