စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမ်ားရွိ HIV လူနာမ်ားအတြက္ ေဆးဝါးမ်ားကုိသာ အကူညီေပးႏိုင္ေသး

သုတလင္း — “KBC အေနနဲ႔ကေတာ့ HIV ကုိထဲထဲဝင္ဝင္ႀကီး လုပ္ေပးႏုိင္တာမ်ိဳး မရွိေသးပါဘူး။ ေဆးလိုခ်င္တဲ့လူေတြ အတြက္ေတာ့ ကြ်န္မတို႔က AZG နဲ႔ခ်ိတ္ေပးလိုက္တာမ်ိဳးေတာ့ရွိတယ္”ဟု ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ အသင္းခ်ဳပ္ (Kachin Baptist Convention) Healing Department ဒါရိုက္တာ ေဒၚဆိုင္းဂ်ာႏွင့္ေတြ႔ဆုံေမးခဲ့စဥ္ ယခုကဲ့သို႔ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ေမး။  ။ ဆရာမတာဝန္ယူထားရတဲ့အပိုင္းနဲ႔ KBC ကလုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့ အပိုင္းေတြ သိပါရေစ ခင္ဗ်ား။

ေျဖ။  ။ ကြ်န္မက ဒီ Healing Department မွာ တာဝန္ယူေနတယ္။ ၂၀၁၀ ကစၿပီး လုပ္တယ္။ Camp ေတြမွာ ကြ်န္မတုိ႔ Mobile Clinic သြားတယ္။ ေဆးကုေပးတယ္။ ကြ်န္မတို႔က ေဆးကူညီေပးတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက Refer လုပ္ေပးတာမ်ိဳးလုပ္တယ္။ ေနာက္ပညာေပးတာလည္းလုပ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ပညာေပးတာကိုေတာ့ ဒီေလာက္ႀကီး ထဲထဲဝင္ဝင္ သိပ္မလုပ္ႏုိင္ေသးဘူး။ အမ်ားဆံုးလုုပ္တာကေတာ့ ေဆးအကူအညီေပးတာေပါ့။

ေမး။  ။ Camp ေတြထဲမွာ HIV လူနာမ်ိဳးေတြေရာ ရွိပါသလား။

ေျဖ။  ။ Camp ေတြထဲမွာ HIV positive ျဖစ္ေနတဲ့ လူနာေတြရွိပါတယ္။ ရွိတယ္ဆိုတာက Camp ကိုသြားတာကေတာ့ Staff ေတြက အမ်ားဆံုးသြားျဖစ္တယ္။ ကြ်န္မကေတာ့ သိပ္မသြားျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ Camp ကိုသြားတဲ့လူေတြက ေျပာျပတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ေလ ေျပာတာဘာလည္းဆိုေတာ့ ပိုးျဖစ္တဲ့ လူေတြမ်ားတယ္။ စစ္လိုက္ရင္ အမ်ားဆံုးက စီပိုးျဖစ္တဲ့လူရယ္။ HIV ပိုးရွိတဲ့လူရယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္မတို႔က က်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သတ္ရင္ တစ္ျခားဟာေတြ လုပ္ျဖစ္တယ္။ HIV နဲ႔ပတ္သတ္ တာကေတာ့ ဒီမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္သိပ္မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အကူအညီေပးႏုိင္တာ သိပ္မရွိဘူးေပါ့။

ေမး။  ။ HIV positive လူနာေတြ ရွိလာတယ္၊ မ်ားလာတယ္ဆိုတာကေရာ ကာလအပိုင္းအျခား ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ကေနစၿပီး မ်ားလာတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေပးလို႔ ရႏုိင္မလား။

ေျဖ။  ။ ဘယ္တုန္းက ေရာက္လာတာမ်ားသလဲဆိုေတာ့ Camp ေတြမွာက လူစံုတယ္။ Camp တစ္ခုမွာက ေနရာေဒသ ဆယ္ခု၊ ဆယ့္ငါးခု၊ တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ေလဆို ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ရွိတယ္ေပါ့။

အဲ့ဒီကေန လာၾကတာရွိတယ္။ ကြ်န္မတို႔ေတြက စေရာက္ကတည္းက သူတို႔ကို ေသြးစစ္တာတို႔၊ ဘာတို႔ေတာ့ မလုပ္ဘူးေပါ့။ ဒီေနာက္ပိုင္း က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕ယြင္းလာလို႔ ေသြးစစ္ၾကည္႔လိုက္တဲ့အခါက်မွ Positive ေတြအမ်ားႀကီးဆိုတာသိလာရတယ္။ အဲ့ဒါကလည္း Camp ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာျပလို႔ ကြ်န္မတို႔သိရတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္လို႔ စေရာက္ကတည္းကေတာ့ သိခဲ့ရတာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဲ့ဒါက်ေတာ့ Camp က အကူအညီေတာင္းတာက HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ဘာေတြလုပ္ေပးႏိုင္ မလဲဆိုၿပီး အကူအညီေတာင္းထားတာေတြရွိတယ္။ တကယ္လို႔မ်ား အကူအညီေပးႏုိင္မယ့္ အဖြဲ႔ေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ေတြကို ဆက္သြယ္ေပးပါဆိုၿပီး ေျပာထားတာေတြလည္းရွိတယ္။

ေမး။  ။ အဲ့ဒီေတာ့ Camp ထဲက ဒုကၡသည္ေတြထဲကမွ HIVပိုးရွိေနတဲ့လူနာေတြမွာ အမ်ိဳးသားအေရအတြက္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးအေရ အတြက္ ဘယ္သူကမ်ား ပိုၿပီးအျဖစ္မ်ားေနတာေတြ႔ရပါသလဲခင္ဗ်ား။

ေျဖ။  ။ အဲ့ဒါကေတာ့ ကြ်န္မတို႔က အေသးစိတ္မသိဘူးေပါ့။ Camp ေတြမွာ ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေနတာက Positive ေတြအမ်ားႀကီး ရွိၾကတယ္ဆိုတဲ့ဟာေပါ့။ ဘယ္Camp မွာပိုၿပီး HIV ျဖစ္တာမ်ားေန လည္းဆိုတာကလည္း ေဒတာ အေသးစိတ္ ေကာက္ထားတာမရွိေတာ့ ဘယ္ေဒသက Camp မွာ ပိုမ်ားတယ္ဆိုတာမ်ိဳး စာရင္းဇယားအခ်က္အလက္ေတြ မရွိဘူးဆိုေတ့ာ သိပ္မေျပာႏုိင္ဘူးေပါ့။

ေမး။  ။ HIV ေရာဂါနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ပညာေပးတဲ့အပိုင္းမွာေရာ ဆရာမတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသလဲဆိုတာ သိပါရေစ။

ေျဖ။  ။ သက္သက္ႀကီး ပညာေပးတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ Campမွာက HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ပညာေပးသင္တန္း သိပ္မေပးျဖစ္ဘူး။ အစပိုင္းမွာ နည္းနည္းေျပာျဖစ္တယ္။ စစ္စျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ နည္းနည္းေျပာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတြမွာက AZG ေတြလည္း HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး Healing ေတြေပးၾကတဲ့အခါက်ေတာ့ ကြ်န္မတို႔က အဲ့ဒါေတြကိုေဇာင္းေပးၿပီး မလုပ္မိေတာ့ဘူး။

ေမး။  ။ ပညာေပးျဖစ္သေလာက္အတိုင္းအတာမွာေရာ Campထဲက လူေတြက HIV ပိုးကူးစက္ႏုိင္တဲ့ ပညာေပး အစီအစဥ္ေတြ အေပၚ လက္ခံတဲ့ အေနအထား၊ သူတို႔ သိရွိတဲ့အသိပညာ အေနအထားကေရာ HIVနဲ႔ပတ္ သတ္ၿပီး ဘယ္ေလာက္မ်ား ရွိတယ္လို႔ထင္ပါသလဲ။

ေျဖ။  ။ ကြ်န္မတို႔ကခ်င္ေတြကေလ ကြ်န္မတို႔ HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ကြ်န္မတို႔ၾကားဖူးလာတာ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ရွိေနၿပီေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီးလာေျပာရင္ ကြ်န္မတို႔ ကခ်င္ေတြက သိပ္ၿပီးနားမေထာင္ေတာ့ဘူးေလ။ ကြ်န္မအၿမဲေျပာေနက် စကားလံုးတစ္ခုရွိတယ္။ ငွက္ဖ်ားဆိုတာက ဘာျဖစ္လို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သူတို႔မသိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ငွက္ဖ်ားအေၾကာင္း လာေျပာတဲ့သူရွိတယ္။ HIV လည္း ထိုနည္း၄င္းပဲ။ ဘယ္လိုကူးစက္တယ္ဆိုတာ ၊ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ကူးစက္တယ္ဆိုတာ သူတို႔သိတယ္။ မကူးစက္ေအာင္ ဘယ္လိုေနရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးက် ခဏခဏလာေျပာေနလို႔ ဟယ္လာေျပာျပန္ၿပီဆိုၿပီးျဖစ္တယ္။ တကယ္ ထဲထဲဝင္ဝင္သိသလားဆိုေတာ့ မသိဘူး။ လာေျပာတဲ့အခါက်ရင္ေတာ့ သိပ္ၿပီးမ ွစိတ္ဝင္စားတဲ့သူ မရွိဘူး။

ေမး။  ။ Campေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ေရာ HIV ေရာဂါပိုးရွိတဲ့သူေတြပါလာတဲ့ေနရာမွာ သူတို႔အတြက္ေရာ ဒီလူနာေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးတဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲေတြေရာ ရွိတယ္လို႔ ဆရာမတို႔ကို တင္ျပလာတာမ်ား ရွိပါသလား။ တင္ျပလာ တာေတြရွိရင္ ဘယ္လိုအခက္အခဲေတြက အမ်ားဆံုးလဲဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။  ။ ၿမိဳ႕နဲ႔နီးတဲ့လူေတြကေတာ့ AZG ရံုးမွာ ေဆးလာစားၾကတယ္။ ေဝးတဲ့ေနရာက လူေတြက်ေတာ့ သူတုိ႔အတြက္ Positive ျဖစ္ေနရင္ေတာင္ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ဘာမွမထူးျခားဘူးဆိုၿပီး ျဖစ္ေနက်ေရာဂါတစ္ခုလိုပဲ ေနၾကတ့ဲ လူေတြမ်ားတယ္။

ေမး။  ။ Camp ထဲမွာ က်ား/မ လူဦးေရမ်ားတဲ့အခါက်ေတာ့ အျပင္မွာလို မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲထိုး သြင္းရာကတစ္ဆင့္ HIV ကူးတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ လိင္ကတစ္ဆင့္ Sexual ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္ မႈေတြေရာ ရွိပါသလား။ Camp ထဲမွာေရာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြေရာ ဆရာမတို႔လုပ္ျဖစ္ပါသလား။

ေျဖ။  ။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာေပးဆိုတာေတြေတာ့ ေပးျဖစ္တာမရွိေသးဘူး။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ကြ်န္မစဥ္းစားမိတာတစ္ခုက Camp ထဲကိုေရာက္လာတဲ့ HIV ရွိတဲ့လူနာေတြက မူးယစ္ေဆးဝါးကိုအေၾကာထဲထိုးသြင္းၿပီးမွ ကူးစက္လာတာမ်ား တယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္မတို႔က Campထဲမွာ sexual နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ ေဆြးေႏြးေပးတာမ်ိဳးေတြေတာ့မရွိဘူး။ ခုစဥ္းစားလာတာကေတာ့ ကြ်န္မတို႔အဲ့ဒီ Sexual ပညာေပးတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ထဲထဲဝင္ဝင္ လုပ္လာရေတာ့မယ္ဆိုတာပါပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္မတို႔ေဒသမွာ စစ္ျဖစ္ေနခဲ့တာ သံုးႏွစ္ေက်ာ္၊ ေလးႏွစ္ရွိေနၿပီ။

အရင္က ဆယ္ႏွစ္သားကေလးက အခု အပ်ိဳ၊ လူပ်ိဳေတြျဖစ္ေနၿပီ။ Campဆိုတာလည္း သိတဲ့အတိုင္းပဲ ။ အခန္းေလးေတြက က်ဥ္းက်ဥ္းေလးေတြ။ အခန္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ အေဖ၊ အေမကလည္း အတူတူရွိမယ္။ သားသမီးေတြကလည္း အပ်ိဳ၊ လူပ်ိဳေတြ။ ကြ်န္မတို႔ရဲ႕ ျမန္မာ့အသိုင္းအဝိုင္းမွာ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးဆိုရင္ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးသားလူေတြ၊ အသက္နည္းနည္းႀကီးလာတဲ့ လူေတြကိုပဲ ေျပာျပရမယ္လို႔ ကြ်န္မတို႔အေတြးထဲမွာ အဲ့ဒါရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုက အဲ့ဒီလိုမရေတာ့ဘူး။ လူငယ္ဆုိရင္လည္း သူနဲ႔တန္တဲ့ဟာကို၊ ဆယ္ႏွစ္အရြယ္ဆိုလည္း သူနဲ႔ တန္တဲ့ဟာကိုသူ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ဟာကို သင္ေပးရမယ္ဆိုတာ ကြ်န္မတို႔စဥ္း စားလာတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္မတို႔ sexual နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ ပညာေပးဖို႔ေတြလုပ္ဖို႔ စဥ္းစားလာပါတယ္။

ေမး။  ။ Camp ေတြမွာ ခုေနာက္ပိုင္း ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်လာတာေတြလည္း အရမ္း မ်ားလာတာမို႔ အဲ့ဒါေတြကေရာ အေပၚကေျပာခဲ့သလို လိင္နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ေရာဂါ ၊ HIV ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားမႈ ရွိလာတာနဲ႔ ဆက္စပ္မႈေတြရွိႏုိင္မလား။

ေျဖ။  ။ ကြ်န္မတို႔ဘက္က ဒါနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အရမ္းႀကီး လုပ္ေပးႏိုင္တာမ်ိဳးေတာ့ မရွိေသးဘူး။ ခုနက ေျပာသလိုပဲေပါ့။ ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြ အိမ္ေထာင္ျပဳတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး HIV ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ဟာမ်ိဳးေတြေတာ့ မၾကားရေသးပါဘူး။ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳတဲ့လူေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးျဖစ္တာေပါ့။

ေမး။  ။  ျဖည္႔စြက္ေျပာခ်င္တာမ်ား ရွိပါသလားခင္ဗ်ား။

ေျဖ။  ။ HIV နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အကူအညီလာေတာင္းထားတာေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ KBC အေနနဲ႔ ေဆးေပးႏုိင္မယ့္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုခုနဲ႔ ခ်ိတ္ေပးပါဆိုၿပီး လာေျပာတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ Camp မဟုတ္ဘဲ အသင္းေတာ္တစ္ခ်ိဳ႕က လည္း အဲ့ဒီလိုမ်ိဳး ေတာင္းဆိုထားတာေတြေတာ့ ရွိတယ္။ KBC အေနနဲ႔ကေတာ့ ထဲထဲဝင္ဝင္ႀကီး လုပ္ေပးႏုိင္တာမ်ိဳး မရွိေသးပါ ဘူး။ ေဆးလိုခ်င္တဲ့လူေတြ အတြက္ေတာ့ ကြ်န္မတို႔က AZG နဲ႔ခ်ိတ္ေပးလိုက္တာမ်ိဳးေတာ့ ရွိပါတယ္။