NCA ကုိ အရွိန္ျမင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားရန္ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္

  • ခုႏွစ္
  •  မဇၩိမ
  • မဇၩိမ

တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA)ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ တုိးျမွင့္ လုပ္ေဆာင္ သြားရန္အတြက္ “ၾကားကာလအစီအစဥ္မ်ားဆုိင္ရာ ေကာ္မတီ” တစ္ရပ္ကုိ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာ အဖြဲ႔အစည္း ၈ ဖြဲ႔က ဖြဲ႔စည္းလုိက္သည္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ မတ္လ ၄ ရက္မွ ၆ ရက္ေန႔ထိ သံုးရက္ၾကာ က်င္းပခဲ့ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစသ္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (PPST)၏ အစည္းအေဝးတြင္ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းေကာ္မတီသည္ NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ တုိးျမင့္လုပ္ေဆာင္သြားရန္ႏွင့္ က်န္ေနေသးေသာ NCA ၏ အခန္း ၆ ပုဒ္မ ၂၅ ပါျပဌာန္းခ်က္မ်ားကုိ အစုိးရႏွင့္ ဆက္လက္ညွိႏႈိင္းၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္သြားရန္ တစ္ဖြဲ႔လွ်င္ တစ္ဦးစီ ပါဝင္၍ ၈ ဦးပါ ေကာ္မတီကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာသည္။

“အန္စီေအ စာခ်ဳပ္ထဲမွာ အခန္း ၆ ပုဒ္မ ၂၅ မွာၾကားကာလအစီအစဥ္မ်ားဆုိတာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစုိးရ အေဟာင္းတုန္းကလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မရဘူး။ အစုိးရသစ္မွာလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ မရေတာ့ ဒီအတုိင္း lဆုိရင္ အစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ကုိ ေစာင့္လုိ႔မရေတာ့ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဘက္က စၿပီးေတာ့ Initiative (ပဏာမ ေျခလွမ္း)ယူမွဆုိၿပီးေတာ့ ကုိယ္ေကာ္မတီကုိ ဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ အဲဒီဟာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လုိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ရမဲ့ကိစၥေတြကလည္း ဘယ္ေဒသမွာ ဘာျပင္ၿပီးေတာ့ တခါတည္း ယူၿပီးေတာ ့ခ်ဥ္းကပ္ဖုိ႔ေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ဖြဲ႔လုိက္ရတယ္”ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။

NCA အခန္း ၆ ပုဒ္မ ၂၅ တြင္ ၾကားကာလအတြင္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အစီအစဥ္မ်ားတြင္ NCA လက္မွတ္ထုိးၾကေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပေနစဥ္ ကာလအတြင္း မိမိတို႔ႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အပစ္ရပ္နယ္ေျမမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အေျခခံဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး၊ သေဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဘာသာစကား၊ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းျမွင့္တင္ေရး၊ ေဒသဆုိင္ရာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးႏွင့္ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရး၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးႏွင့္ စြမး္ရည္ျမွင့္တင္ေရးအတြက္ ျပည္တြင္း ျပည္ပအလွဴရွင္မ်ား၏ အကူအညီရယူျခင္း ကိစၥရပ္မ်ား ပါဝင္သည္။

ထုိ႔ျပင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အပစ္ရပ္ေဒသအတြင္း ႀကီးမားသည့္ စီမံကိန္းမ်ား ျပဳလုပ္လွ်င္ “သဘာဝ သယံဇာတမ်ား ဖြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖြဲ႔ (EITI)၏ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအတုိင္း ေဒသခံ ျပည္သူလူထုႏွင့္ညွိႏႈိင္း၍ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ သက္ဆုိင္ရာေဒသတြင္ တစ္ဖြဲ႔ခ်င္းစီ သီးျခားေဆာင္ရြက္ရန္ လုိေသာ ကိစၥမ်ားအား အစုိးရႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာတုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔တုိ႔ ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ရန္ သေဘာတူသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ၾကားကာလအစီအစဥ္မ်ားဆုိင္ရာေကာ္မတီတြင္ ေစာျမရာဇာလင္း၊ ခြန္ျမင့္ထြန္း၊ ထာလာေဟး၊ စုိင္းလန္တုိင္း၊ ေစာစိန္ဝင္း၊ ေစာေက်ာ္ညြန္႔၊ ဦးဆန္နီတုိ႔ အပါအဝင္ ၈ ဦးျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည္ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာသည္။

ဝ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ (UWSP/UWSA) ဦးေဆာင္ က်င္းပေသာ ပန္ခမ္း ညီလာခံ ထုတ္ျပန္ခ်က္္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ ေကာ္မတီဖြဲ႔စည္းေၾကာင္း ေၾကျငာမႈအေပၚ PPST အေနျဖင့္ သတိႀကီးစြာ ေစာင့္ၾကည္ေနၿပီး ေျမာက္ပုိင္းေဒသတြင္ တုိက္ပြဲ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနမႈအေ႔ၚ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္ရၿပီး သက္ဆုိင္သူမ်ားအားလံုး တုိက္ပြဲမ်ား ရပ္တန္႔ရန္ အျမန္ဆံုး ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ တုိက္တြန္းထားသည္။

“ဝ က အန္စီေအကုိ သံုးလုိ႔ မရဘူး၊ လမ္းေၾကာင္းအသစ္လုပ္မယ္ဆုိတဲ့ကိစၥမွာ အင္အားေတြ စုေနေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ စုဖြဲ႔မဲ့ ပံုသ႑န္က ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကုိ တဖက္က ေကာ္မတီဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ တစ္ဖက္က ျပတယ္။ တဖက္ကလည္း စစ္ေရး အရွိန္ျမင့္ တင္တယ္ေပါ့။ အဲႏွစ္ခုကုိ တျပိဳင္ထဲ တြဲေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေတာင္ဆုိတာ တဖက္၊ စစ္တုိက္တာ တဖက္ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က မူလၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းကုိ သြားထိခုိက္မွာ ေၾကာက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စုိးရိမ္တာ၊ ေမွ်ာ္ေနတာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ျဖစ္လာတာက ေဆြးေႏြးတာ စာပြဲဝုိင္းေကာင္းေကာင္းမထုိင္ရေသးဘူး။ တုိက္ပြဲက ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီ အဖြဲ႔ကုိ ေထာက္ခံတာလည္း မေျပာဘူး။ ကန္႔ကြက္တာလည္း မေျပာဘူး။ ဒီကိစၥက အႏၲရာယ္ႀကီးတယ္။ စုိးရိမ္စရာရွိတယ္ဒါကုိေျပာတာ” ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာသည္။

လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားကုိ သံုးသပ္ျခင္း၊ အန္စီေအ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ သံုးသပ္ျခင္း၊ အမ်ဳီးသားအဆင့္္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့မႈအေပၚ သံုးသပ္ခဲ့ကာ JICM အစည္းအေဝး အျမန္ဆံုး ေခၚယူက်ငး္ပရန္ႏွင့္ အန္စီေအ လက္မွတ္ထုိးထားောသ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုး အမ်ဳိးသားအဆင့္ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကုိ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ညီလာခံ ဒုတိယအစည္အေဝး မတုိင္မီ က်င္းပသြားရန္ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။

အစည္းအေဝးမွ အခ်က္ေပါင္း ၂၆ ခ်က္ သေဘာတူညီမႈရရွိခဲ့ၿပီး၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၀ ခုနွစ္အထိ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ေရတုိ မဟာဗ်ဴဟာခ် မွတ္ႏုိင္ၿပီး လုပ္ငန္းလမ္းညြန္မ်ား ျပန္လည္ အသစ္ျပဳႏုိင္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ယခုထိ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ALP မွ ႏုိင္ငံေရးအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပခြင့္ မရေသးသလုိ၊ RCSS ကလည္း ရွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခြင့္ မရေသးသျဖင့္ ေစာင့္ဆုိင္းေနၾကသည္။ တျခား KNU,PC, DKBA,CNF ႏွင့္ ABSDF တုိ႔သည္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာ အဖြဲ႔အစည္း ၈ ဖြဲ႔မွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ရံုးဖြင့္လွစ္ခြင့္ရၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပန္လည္ ျပဳျပင္ရန္ လုိအပ္ေသးသလုိ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ ရံုးဖြင့္လွစ္ေရးအတြက္ ျမန္မာအစုိးရ၏ ေထာက္ခံမႈ လုိအပ္ေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ခ်င္းမုိင္တြင္ က်င္းပေသာ အစည္းအေဝးတြင္ NCA လက္မွတ္ေရး ထုိးထားေသာ အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔မွ PPST ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လုပ္ငန္းညွိႏႈိင္းရန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္လုပ္ငန္းအဖြဲ႔ (PPWT) အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအားလံုး ၂၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလက ယခင္အစုိးရႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအရံုး (KNU)၊ ပအုိဝ္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(PNLO)ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး (CNF)၊ ရွမ္းျပည္ျပည္လည္ ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ(RCSS)၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုး ဆုိင္ရာေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တသ္စတပ္ဦး (ABSDF)၊ ကရင္အမ်ိးသား အစည္းအရံုး(ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ)-(KNU-PC)၊ ဒီမုိကေရစီအက်ဳိးျပဳ ကရင့္တပ္မေတာ္(DKBA)၊ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)တုိ႔  NCA လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့သည္။