ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တိုးတက္မႈ မရွိခင္ အီးယူမွ ျမန္မာႏွင့္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အကာအကြယ္ေပးေရး စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရန္ ျပင္ဆင္ေနမႈအေပၚ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ကန္႔ကြက္

တိုင္းရင္းသားမ်ားနွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈမွာ တိုးတက္မႈ မရွိ ျဖစ္ေနစဉ္တြင္ အီးယူ ဥေရာပ သမဂၢမွ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိပဲ ျမန္မာအစိုးရနွင့္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ အကာကြယ္ေပးေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရန္ ျပင္ဆင္ေနမႈအေပၚ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ စုေပါင္းကန္႔ကြက္ျကေျကာင္း သိရသည္။

ဧျပီလ ၂၈ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အီးယူ ျမန္မာ ရင္းႏွီးျမႈပ္နွံမႈ အကာကြယ္ေပးေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး အက်ဉ္းခ်ဳပ္ ေျပာျကားသည့္ အခမ္းအနားကို က်င္းပခဲ့ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ နွင့္ လူမႈေရးရာ လႈပ္ရွားမႈ ကြန္ယက္ ၊ ဒို႔ေျမကြန္ယက္ ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနွင့္ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံမႈဆိုင္ရာ အရပ္ဘက္ မဟာမိတ္အဖြဲ႔ MATA တို့သည္ အခမ္းအနား တက္ေရာက္ရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။

“က်ေနာ္တို့အေနနဲ႔ ယခုလက္ရွိ တိုင္းျပည္ရဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးျပီး စဉ္းစားလိုက္ရင္ ဒီအခ်ိန္က ရင္းႏွီးျမႈပ္နွံမႈကာကြယ္ေပးတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ေတြ ခ်ဳပ္ဖို႔သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အခ်ိန္မဟုတ္ ဘူးလို့ ခဏခဏ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနရဆဲ ျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျကိုးစားတည္ေဆာက္ေနရဆဲလည္း ျဖစ္တယ္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြရဲ့ အခြင့္ အေရးေတြ၊ သေဘာ ဆႏၵေတြကို အာမခံခ်က္ေပးနိုင္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းျပီး ခို္င္ျမဲတည္တံ့တဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ ဖို့ဆိုရင္ မူဝါဒခ်မွတ္တာေတြ ျပင္ဆင္တာေတြ အမ်ားျကီးလုပ္ရဦးမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုရင္းနွီးျမႈပ္ႏွံသူေတြကို အကာ အကြယ္ေပးတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ လက္ရွိလုပ္ေနတဲ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေရးျဖစ္ စဉ္ေတြကို အက်ပ္ရိုက္ ေစနိုင္တယ္။ ရပ္တန့္သြားေစႏုိင္ပါတယ္” ဟု ေပါင္းကူးအဖြဲ႔မွ ေဒါက္တာ ေက်ာ္သူ က ေျပာသည္။

၂၀၁၄ တြင္ European Ombudsman ေခၚ ဥေရာပ သမဂၢေအာက္ရွိ ဌာနမ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား နွင့္ ပတ္သက္၍ တိုင္ျကားလွ်င္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္တာဝန္ရွိသည့္ အရာရွိမွ ဥေရာပသမဂၢ ေကာ္မရွင္ နွင့္ ေကာင္စီအား အတၱလန္တိတ္ ဝန္းက်င္နိုင္ငံမ်ား ကုန္သြယ္ေရးနွင့္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ မိတ္ဖက္ သေဘာတူညီမႈ (TTIP) ညွိႏွဳိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိေသာေျကာင့္ တရားဝင္စံုစမ္း စစ္ေဆးျခင္း ျပုလုပ္ခဲ့ျပီး ကေနဒါ၊ မကၠစီကို၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွားစသည့္ နိုင္ငံ မ်ား နွင့္ ညွိနွိုင္း ေဆြးေႏြးသည့္ျဖစ္စဉ္မွာ တိုးတက္မႈ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ပတ္သက္၍ အလြန္လွ်ို့ဝွက္စြာ လုပ္ေဆာင္သြားသည္ကို ေတြ့ရပါသည္။ ႏွစ္ဖက္ညွိနွိုင္းေဆြးေႏြးမည့္ရက္အား ျကိုတင္အသိမေပးျခင္း၊ ဥေရာပသမဂၢ၏ ရပ္တည္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကိုလည္း လူထုအားအသိမေပးျခင္း၊ ေနာက္ဆံုးေဆြးေႏြးသည့္ ညွိနွိုင္းအစည္းအေဝး၏ ရလဒ္မွ လြဲ၍ ယခင္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား၏ ရလဒ္မ်ားကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ အစီရင္ခံမႈမရွိျခင္း စသည္တို့ကို ေတြ့ရသည္ဟု အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံနွင့္ ညွိနွိုင္းေဆြးေႏြးျခင္းအား လူ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနေသာ ေျကာင့္ ရပ္ ထားေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ သွ်မ္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ လက္နက္ ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္ျပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ လူ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ေျဖရွင္းနိုင္ျခင္း မရွိေသး ေသာ္လည္း ဥေရာပ သမဂၢအေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးရန္အတြက္မူ ဆက္လက္ သြားေနသည္။

အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ယခု ၅ ျကိမ္ေျမာက္ ညွိနွိုင္းအစည္းအေဝးျပု လုပ္မည့္အစီ အစဉ္ ကို Politico မဂၢဇင္းတြင္ ဥေရာပ သမဂၢ မီဒီယာေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူမွ အနည္းငယ္ထည့္ ေဆြးေႏြးသြားသည္မွ တစ္ဆင့္သာ ဦးစြာသိခဲ့ရပါသလို အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ဥေရာပသမဂၢေကာ္မရွင္၏ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ မူဝါဒါဆိုင္ရာဌာန၏ ဦးေဆာင္သူ Mr. Carlo Pettinato အား ညွိႏွဳိင္းမႈျဖစ္စဉ္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိသည္ ကို စိုးရိမ္ေျကာင္း ေဖာ္ျပထားသည့္စာကို ပို႔ခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔အထိ ျပန္စာမရေသးေျကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“က်ေနာ္တို့ ျမင္တာကေတာ့ အခုလုပ္ေနတဲ့ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈ ကာကြယ္ေပးတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္ ညွိနွိုင္းေဆြးေႏြးပြဲေတြက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ၊ တာဝန္ယူမႈ မရွိတာကို ေတြ့ရတယ္။ ဒါေတြ မရွိေတာ့ က်ေနာ္တို့အေနနဲ႔လည္း အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္ဖို့ အတားအဆီးျဖစ္ေစတယ္လို့ ျမင္တယ္” ဟု ေစာအလဲက္စ္ KESAN အဖြဲ႔ကလည္း ေျပာသည္။

ထို့အျပင္ ျမန္မာအရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ယခုဖိတ္ျကားမႈမွာ အလြန္အခ်ိန္ကပ္၍ အေျကာင္းျကား သည္ဟုယူဆေျကာင္းလည္း ေရးသားထားျပီး ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးရန္ အခ်ိန္လိုအပ္သျဖင့္ တက္သုတ္ရိုက္ ေဆြးေႏြးမႈမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုျကသည္။

“ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈသေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့ စာသား၊ စာပိုဒ္ေတြက နည္းပညာ အလြန္ဆန္တယ္။ ဒါေျကာင့္ က်ေနာ္တို့ကို ျကိုတင္ေလ့လာနိုင္ျပီး သက္ဆိုင္ရာပညာရွင္မ်ားနဲ့ ေဆြးေႏြးလို့ရေအာင္ မပို့ထားရင္ က်ေနာ္တို့အေနနဲ့ အခုလိုအစည္းအေဝးမွာ အဓိပၸါယ္ရွိရွိ ဝင္ေဆြးေႏြးနိုင္ဖို့ ခက္ခဲပါတယ္။” ဟု ကိုစည္သူ ဒို႔ေျမကြန္ယက္က ေျပာသည္။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားအပါဝင္ ႏုိင္ငံတဝွမ္းေျမယာ အသံုးခ်မႈ မူဝါဒမ်ား ၊ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားမ်ားအားအ ကာကြယ္ေပးေရွးဥပေဒမ်ား ပီပီျပင္ျပင္မရွိေသးမွီ ရင္းႏွီးျမဳပ္နွံမႈမ်ား ကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိပဲ ျပဳလုပ္ပါက တိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ေျမယာဆံုးရံႈးမႈ ၊ ေဒသခံ အခြင့္အေရးဆံုးရံႈးမႈ ၊အပါဝင္ ဆံုးရံႈးမႈမ်ားျကံုေတြ့ရန္ ေသခ်ာသေလာက္ ျဖစ္ေနမည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။

အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက

၁) ဥေရာပသမဂၢနွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံျကားညွိနွိုင္းထားေသာ ရင္းႏွီးျမႈပ္နွံမႈကာကြယ္ေပးေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ျကမ္း အား ျပည္သူမ်ားကိုခ်ျပရန္နွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းရွိ ျပည္သူမ်ားနားလည္နိုင္ရန္အတြက္ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ေပးရန္။

၂) ျပည္သူအားလံုး၏ စိုးရိမ္မႈမ်ားကို နားေထာင္ျပီး ထည့္သြင္းစဉ္းစားေပးနိုင္သည့္ အဓိပၸါယ္ျပည့္ဝေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္။

၃) အစိုးရအေနျဖင့္ ျပည္သူမ်ား၏ အက်ိုးစီးပြားကာကြယ္နိုင္၍ တာဝန္ခံမႈရွိေစရန္ ယခင္ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ လူ့အခြင့္အေရးအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈဆိုင္ရာ ဆန္းစစ္ခ်က္ျပဳလုပ္ရန္။

၄) နွစ္ဘက္ညွိႏွဳိင္းမႈျဖစ္စဉ္အား ပြင့္လင္းျမင္သာစြာနွင့္ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈအားေကာင္းစြာျပုလုပ္ရန္။

၅) ညွိႏွဳိင္းမႈျဖစ္စဉ္အား ဥေရာပ သမဂၢမွ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ပံ့ပိုးေပးေနသည့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနွင့္ အမ်ိဳးသား ရင္ျကားေစ့ေရး တည္ေဆာက္သည့္ျဖစ္စဉ္တြင္ သိသာေသာ တိုးတက္မႈ မရွိမျခင္း ရပ္တန္႔ထားရန္။

ေတာင္းဆိုေျကာင္းလည္း ဧျပီ ၂၇ ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္သည့္ ေျကျငာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္