မိုင္းရွင္းလင္းေရးအတြက္ မူအားျဖင့္ သေဘာတူထားေသာ္လည္း ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ျပန္ညိႇႏႈိင္းရန္လိုအပ္

မိုင္းရွင္းလင္းေရးကိစၥကုိ မူအားျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္က်ထားၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အျမန္ဆုံးအေကာင္အထည္ေဖာ္လာရန္ ေဒ သခံျပည္သူမ်ားက ျပည္နယ္အဆင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ (JMC-S)ထံ တိုက္တြန္းေစလိုသည္ဟု ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (JMC-U) အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးက “မိုင္းရွင္းလင္းေပးဖို႔ ျပည္သူလူထုေတြက ေတာင္းဆိုလာတဲ့အေပၚ က်ေနာ့္အျမင္က လုပ္ေပး သင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ NCA အရ လူထုေတြကို ကာကြယ္ေပးရမယ့္တာ၀န္ေတြက ရွိတယ္”ဟု လက္ရွိ က်င္းပေနဆဲ ၂၁ ရာစု ပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းအေဝးတြင္ ေျပာဆုိခဲ့သည္။

အဆိုပါ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ မိုင္းရွင္းေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ က်ဳံေထာ္ေရတံခြန္တစ္၀ိုက္ႏွင့္ ၿမိဳင္ႀကီးငူ ေဒတို႔တြင္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ဦးစားေပးေနရာအျဖစ္ ရွင္းလင္းရန္ ျပည္နယ္အစိုးရက ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည္ဟု ကရင္ျပည္နယ္ လူမွႈဝန္ထမ္းဦးစီးဌာနက ေျပာၾကားထားၿပီးျဖစ္သည္။

ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း မိုင္းရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္း႐ံုး (KNU)မွ တြဲဘက္အတြင္းေရးမႉး(၁) ပဒိုေစာဆဲပြယ္က“ KNU နယ္ေျမမွာစစ္ေဘး ေရွာင္ေန ရပ္စြန္႔ခြာသူေတြ မိမိတို႔ ရြာကို ျပန္လာၾကတဲ့အခါ အကန္႔အသတ္နဲ႔ မိုင္းရွင္းလင္းေပးေနတာေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ လံုၿခံဳေရးအရ ထားရွိတဲ့ မိုင္းေတြကိုေတာ့ မရွင္းလင္းရေသးပါဘူး။ ဒီကိစၥ ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈနဲ႔အညီ ႏႈိင္းယွဥ္ခ်ိန္ဆရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြျဖစ္တယ္။ လူထုေတြကိုေတာ့ မိုင္း အႏၱရာယ္အသိပညာ ေပးတာ လုပ္ေပးထားပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

NCA သေဘာတူ စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးသည့္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ မိုင္းရွင္းလင္းေရးအတြက္ ႏွစ္ဘက္တပ္ မ်ားက ေဆာင္ရြက္ရန္ အတိအလင္းျပဌာန္းထားေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ အဆိုပါ ႏွစ္ဘက္ လက္နက္ ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားၾကား တြင္မူ မူအားျဖင့္သေဘာတူညီမႈရရွိထားသည့္ အေျခအေနသာရွိေနသည္။ ၎တုိ႔ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္အခ်င္းခ်င္းၾကားတြင္ ျပန္ လည္ညိႇႏိႈင္းရန္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည့္အတြက္ လက္ေတြ႔တြင္ အေကာင္ အထည္မေဖာ္ႏိုင္ျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ၂၁ ရာစု ပင္လံု ဒုတိယ အစည္းအေ၀းသို႔ ညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္လာသူတခ်ိဳ႕ထံမွ သိရသည္။

အေကာင္အထည္ေပၚမလာရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ေျပာၾကားရာတြင္ တပ္မေတာ္ဘက္တြင္ ေျမ ျမဳပ္မုိင္းရွင္းလင္းေရးကိစၥကို စတင္၍လုပ္ေဆာင္ေစလိုျခင္းေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ဘက္ တြင္လည္း မူအားျဖင့္ သေဘာတူလက္ခံခဲ့ေသာ္လည္း မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ စတင္လုပ္ေဆာင္မည္ကို ၎တို႔အခ်င္းခ်င္း ၾကားတြင္ ျပန္လည္ညိႇႏႈိင္းရန္လိုအပ္ေနေသးသည္အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္

ယင္းမိုင္းရွင္းလင္းေရးကိစၥသည္ အစုိးရတပ္ဘက္ႏွင့္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ဘက္တို႔အၾကား အေက် အလည္ ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းၿပီး မၿပီးမခ်င္းခက္ခဲေနဦးမည္ဟု ပအို၀္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ခ်ဳပ္(PNLO ) ဥကၠဌ ျဖစ္သူခြန္ျမင့္ ထြန္းက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ PNLO အေနနဲ႔ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ သေဘာတူညီခ်က္မွာ မိုင္းရွင္းလင္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ တခ်က္ကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိအေနထားအရ လက္ေတြ႔က် မက်ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ပဲ ဆံုးျဖတ္ရ ပါမယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။

လက္ရွိ က်င္းပေနဆဲ ၂၁ရာစုပင္လံုဒုတိယအစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြးလွ်က္ရွိသည့္ က႑မ်ားမွ လူမႈေရး က႑ဆိုင္ရာ မူ၀ါဒအဆိုျပဳလႊာတြင္ ပါရွိသည့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရး၊ လူမႈ ဖြံ႔ၿဖိဳး ေရးဆိုင္ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးရာတြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္၊ လူလုပ္ႏွင့္ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ မ်ားေၾကာင့္ ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ေနရပ္ စြန္႔ခြာရသူမ်ားကို ခြဲျခားျခင္းမျပဳဘဲ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းႏွင့္အညီ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားကာ ရွင္သန္ရပ္တည္ႏိုင္ ေရးႏွင့္ သြားလိုသည့္ေနရာမ်ားတြင္ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္အညီ ေဘး ကင္းလံုၿခံဳစြာ အေျခခ်ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ဆိုသည့္ အခ်က္မ်ားပါရွိ ေသာ္လည္း မိုင္းရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အခ်က္ကိုမူ ယင္းအဆိုျပဳလႊာတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္းမေတြ႔ရေပ။ လံုၿခံဳေရးက႑တြင္လည္း တစ္ခုတည္း ေသာတပ္မေတာ္ထားရွိေရး မူကိုသာ ေဆြးေႏြးသည့္အတြက္ အဆိုပါ မိုင္းရွင္း လင္းေရးကိစၥ မပါ၀င္ေပ။

ယခုပင္လံုအစည္းအေ၀းတြင္မူ က႑အသီးသီးမွ အခ်က္ေပါင္း ၄၁ ခ်က္ကို ေဆြးေႏြးေန ျခင္းျဖစ္ၿပီး ပင္လံု အစည္းအေ၀း ေနာက္ဆုံးေန႔တြင္ အဆိုျပဳလႊာမ်ားမွ အႀကံျပဳေဆြးေႏြးခ်က္၊ ျပင္ဆင္ခ်က္မ်ားကို တက္ေရာက္လာသူမ်ား၏ သေဘာထားဆႏၵျဖင့္ အတည္ျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္။