“အခု စစ္အစုိးရ လုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ ရွိမွာမဟုတ္ဘူး” ဟု ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ ေနထုိင္သူ အထက္တန္းျပ ပင္စင္စား ေက်ာင္းဆရာမ တဦးက...
“အခု စစ္အစုိးရ လုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ ရွိမွာမဟုတ္ဘူး” ဟု ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ ေနထုိင္သူ အထက္တန္းျပ ပင္စင္စား ေက်ာင္းဆရာမ တဦးက ေျပာသည္။
သူမက “တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးမယ္လို႔ စစ္အစုိးရက ႏႈတ္ဖ်ားကေန ေျပာေနေပမယ့္၊ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ သူတို႔သေဘာနဲ႔ သူတို႔ အတည္ျပဳလုိက္သလိုပဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲကုိလည္း လုပ္လာမွာ ေသခ်ာတယ္” ဟု သူမက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ အယံုအၾကည္ မရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုလာသည္။
အာဏာပိုင္မ်ားက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို တဖက္သတ္ ေရးဆြဲခဲ့ၿပီးေနာက္ နာဂစ္ေလမုန္တုိင္းေၾကာင့္ လူအမ်ား ပူေဆြးေသာက ေရာက္ေနခ်ိန္တြင္ပင္၊ ျပည္လံုးကြ်တ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပ ျပဳလုပ္ကာ၊ ၉၂ ဒႆမ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ အတည္ျပဳမႈ ရယူခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊက “၂၀၁၀ခုႏွစ္မွာ ျပည္သူေတြ အတည္ျပဳၿပီးျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔အညီ၊ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ၊ စနစ္တက် က်င္းပေရးအတြက္ စီမံေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ၊ တုိင္းရင္းသားတရပ္လုံးက မွန္ကန္စြာ ဆုံးျဖတ္ေဆာင္ ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္”ဟု ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ ၆၂ ႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးေန႔တြင္ ေျပာဆုိသြားသည္။
ထို႔အျပင္ အာဏာပိုင္မ်ားက ၎တို႔ ခ်မွတ္ထားၿပီးျဖစ္သည့္ လမ္းျပေျမပံုပါ အတိုင္း အဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္သြားရန္သာ စိုင္းျပင္းေနၾကသည္။
ယေန႔ထိတိုင္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေရး စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ပါတီ၀င္မ်ားအတြက္ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒမ်ားပင္ ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိေသးသည့္အျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္ ေန႔ကိုပင္၊ ယေန႔ထိတုိင္ တရား၀င္ ေၾကညာႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။
သုိ႔ေသာ္၊ ယခုလ ၇ ရက္ေန႔ထုတ္၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွ နာမည္ႀကီး သတင္းစာတေစာင္ျဖစ္ေသာ အာဆာဟိရွင္ဘြန္း (Asahi Shimbun) ၏ သတင္းစာတြင္မူ “ေအာက္တုိဘာလ ၁၀ရက္ ေန႔တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပကာ၊ ဧၿပီလအတြင္း ပါတီမွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲစည္းမ်ဥ္းမ်ား ေၾကညာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္အစိုးရကို ကိုးကား ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္အခ်ိန္ နီးလာၿပီဟု ေျပာဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း တဖက္တြင္ ျမန္မာျပည္သူလူထု အၾကား ေန႔တဓူ၀ ေတြ႔ႀကံဳေနရသည့္ လွ်ပ္စစ္မီး လံုေလာက္စြာ မရရွိျခင္း၊ အေျခခံလူသံုးကုန္ ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ား အဆမတန္ ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ အတူ စား၀တ္ေနေရး ျပႆနာမ်ား ရင္ဆိုင္ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကသည္။
ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ ဆင္ေျခဖုံး ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကသည့္ ေအာက္ေျခအဆင့္ လူတန္းစား အမ်ားစုသည္ က်န္းမာေရး၊ လစဥ္ ေနအိမ္ဌားရမ္းခ ေပးေဆာင္ရန္ ေငြေၾကးမရွိျခင္း၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္မားလာမႈေၾကာင့္ သား၊ သမီးမ်ား ေက်ာင္း ပညာေရး ဆက္လက္ထားရွိႏိုင္ေရးအတြက္ ေငြေၾကး အခက္အခဲမ်ား ေတြ႔ႀကံဳေနရသည္။
“ေရြးေကာက္ပြဲကို ႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့သူေတြေလာက္ပဲ စိတ္၀င္စားမွာေပါ့။ အေမတို႔က မနက္ျဖန္ ဘာစားမလည္း၊ ကေလးေတြ ေက်ာင္းထားဖို႔ ေလာက္ပဲ ေတြးပူေနရတာ” ဟု ရန္ကုန္တုိင္း၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္က အိမ္ရွင္မ တဦးက ညည္းတြားကာ ေျပာဆိုသည္။
အလားတူ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနထိုင္ကာ ေန႔စားအလုပ္ျဖင့္ မိသားစု စား၀တ္ေနေရးကို ပံ့ပိုးေပးေနသည့္ မက်င္သိန္း (အမည္ေျပာင္း) က ““ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာ ဘာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ရတာလဲဆုိတာ၊ က်မ နားမလည္ဘူး။ က်မသိတာက ဒီေန႔ အလုပ္လုပ္မွ၊ မနက္ျဖန္ စားဖုိ႔ အဆင္ေျပ မယ္”ဟု ဆုိသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က ၿဗိတိသွ် အစုိးရလက္ေအာက္မွ လြတ္လပ္ေရးရရိွခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ ဒီမုိကေရစီစနစ္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္ရန္ ေရြးေကာက္ပြဲ တခ်ဳိ႕ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း စစ္တပ္ အာဏာသိမ္းျခင္းႏွင့္သာ အဆံုးသတ္ခဲ့ရသည္။
အာဏာသိမ္း စစ္တပ္မွ ဦးေဆာင္ကာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း အႏိုင္ရရွိခဲ့သည့္ အတိုက္အခံပါတီ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ - NLD ကို အာဏာ လြဲေျပာင္းေပးျခင္း မရွိသည့္အျပင္၊ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ထိန္းသိမ္း ခဲ့သည္မွာ ယေန႔ထိပင္ ျဖစ္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးစီးပါက စစ္တန္းလ်ားျပန္မည္ဟု ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ အာဏာသိမ္း စစ္တပ္က ဂတိေပး ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔တြင္မူ အာဏာၿမဲၿမံေရးကိုသာ တစိုက္ မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္လာေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ စစ္အစိုးရ တဖက္သတ္အတည္ျပဳခဲ့သည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳမည္ ျဖစ္သျဖင့္ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ပိုမိုခိုင္ၿမဲေစၿပီး၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား အခြင့္အေရး အာမခံခ်က္ မရွိဟု ဆိုကာ၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုမႈ မ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ထို႔အျပင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္သင့္ေၾကာင္း ေတာင္းဆိုမႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။
“က်မတုိ႔ လူထုေတြ၊ လက္ရွိ စစ္အစုိးရကုိ အယုံအၾကည္မရွိတာ မဆန္းပါဘူး။ သူတုိ႔လုပ္ရပ္ေတြကုိ ၿမဳိ႕ေနလူထုေတြက ပုိသိတယ္။ ကုိယ့္စိတ္ဆႏၵအမွန္ေတြ ေဖာ္ျပလည္း၊ ဘာမွ ထူးလာမွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ထိုေက်ာင္းဆရာမက ေျပာဆိုလိုက္ၿပီး၊ “ဘာမွေျပာင္းလဲလာမွာ မဟုတ္ဘူး”ဟု သူမက စစ္အစိုးရအေပၚ ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္ကို ေျပာဆုိသြားသည္။
ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖားအံၿမိဳ႕အတြင္းရွိ စစ္တပ္အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္ နီးစပ္သူ တဦးကမူ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိပါက သူမအေနျဖင့္ လက္ရွိ စစ္အစိုးရကို မဲေပးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ယခုလို ရင္ဖြင့္ကာ ေျပာဆိုသြားသည္။
“အေဒၚတုိ႔က အထက္က လူႀကီးေတြရဲ႕ သေဘာအတုိင္း လုပ္ရတယ္။ တကယ္လုိ႔ အေဒၚတုိ႔မွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆုံးျဖတ္ပုိင္ခြင့္ သာ ရွိမယ္ဆုိရင္ လက္ရွိအစုိးရကုိ မေရြးဘူး။ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ ေနခ်င္တယ္”ဟု ေျပာသည္။
သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူထုသည္ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရွဳံးေနၾကသည့္အျပင္၊ မိမိဆႏၵကို လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆို ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ကန္႔သတ္ခံေနရသည့္ အတြက္ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ျပည္သူအမ်ား မိမိႏွစ္သက္သည့္ ပါတီ၊ ပုဂၢဳိလ္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ မဲေပးႏိုင္ေရးအတြက္ကိုမူ သံသယ ႏွင့္ သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။