“ဘယ္သူမဆုိ လြတ္လပ္တဲ့ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ကုိယ့္ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ကုိယ္၊ ကုိယ့္အိမ္ ကုိယ့္ၿခံနဲ႔ ေနထုိင္ခ်င္ၾကတာ ခ်ည္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်မတုိ႔ တုိင္းျပည္ အတြင္း ျဖစ္တည္ေနတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ဘ၀ျဖစ္လာရတာကုိ အျပစ္တခု မဟုတ္ေပမယ့္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္” ဟု...
“ဘယ္သူမဆုိ လြတ္လပ္တဲ့ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ကုိယ့္ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ကုိယ္၊ ကုိယ့္အိမ္ ကုိယ့္ၿခံနဲ႔ ေနထုိင္ခ်င္ၾကတာ ခ်ည္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်မတုိ႔ တုိင္းျပည္ အတြင္း ျဖစ္တည္ေနတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ဘ၀ျဖစ္လာရတာကုိ အျပစ္တခု မဟုတ္ေပမယ့္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္” ဟု ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းတခုတြင္ ခိုလႈံေရာက္ရွိေနသည့္ အမ်ဳိးသမီးတဦးက ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္သည္။
ယခု ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔သည္ ကမာၻ႕ဒုကၡသည္မ်ားေန႔ (World Refugees Day) ျဖစ္သည္။ ထုိေန႔ေရာက္တုိင္း ကမၻာတ၀ွမ္းက အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္လွ်က္ ရွိသလုိ ယခုႏွစ္တြင္ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တေလွ်ာက္ရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္လည္း ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔ က ကမၻာ့ဒုကၡသည္မ်ားေန႔ကုိ ႀကိဳတင္ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။
အခမ္းအနားကုိ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) မွ စီစဥ္က်င္းပျခင္းျဖစ္ရာ ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ စခန္း အတြင္းမွာ ဘ၀ကုိ ႏွစ္ျမွပ္ မထားဘဲ လာမည့္အနာဂတ္တြင္ မိမိေနရပ္ဌာေန (သုိ႔မဟုတ္) တတိယႏုိင္ငံသုိ႔ မိသားစု သုိက္သုိက္၀န္း ၀န္းႏွင့္ သာယာၿငိမ္းခ်မ္းေသာ “အိမ္”ကုိ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရွိရန္ (UNHCR) က ဒုကၡသည္မ်ားထံ အားေပးစကား ေျပာဆုိခဲ့သည္။
“စခန္းက်ဥ္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ ေနထုိင္လာခဲ့တာ ၁၀ ႏွစ္ ေက်ာ္ေနပါၿပီ။ ကုိယ့္ေျမ ကုိယ့္ရြာမွာ ျပန္ႏုိင္ဖုိ႔က က်မတုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကေပမယ့္ လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနအရဆုိရင္ က်မတုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အတုိင္း ျဖစ္လာဖုိ႔က ၾကာဦးမယ္ ထင္တယ္” ဟု ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ႏုိ႔ဖုိးဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေနထုိင္သူ ေနာ္မူမူ (နာမည္ရင္း မဟုတ္) က ေျပာသည္။
‘ကမၻာ့ဒုကၡသည္မ်ားေန႔’ ေရာက္တုိင္း “က်မအတြက္ေတာ့ ေပ်ာ္ရႊင္စရာမရွိဘူး။ တုိင္းျပည္မတည္ၿငိမ္လုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ရွိ ခုိလႈံေနရ တဲ့ ဒုကၡသည္တေယာက္ ျဖစ္တယ္ ဆုိတာကုိ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ အၿမဲတမ္း ျပန္အမွတ္ရေစတယ္” ဟု သူမက ဆုိျပန္သည္္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တုိင္းျပည္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ စစ္တပ္က တုိင္းရင္းသား ျပည္သူလူထုအေပၚ ႀကီးႏုိင္ငယ္ ၫွင္း၀ါဒကုိ က်င့္သုံးၿပီး မတရား ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္လာသျဖင့္ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားလာခဲ့ရသည္။
စစ္တပ္က တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္္ အထူးသျဖင့္ ကရင္ေဒသတြင္ အင္အားသုံးၿပီး နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ထုိးစစ္ဆင္လာခဲ့သျဖင့္ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုမ်ား အုိးမဲ့အိမ္မဲ့ ဘ၀ေတြျဖစ္ကာ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။
ထုိင္းႏုိင္ငံသည္ ဒုကၡသည္အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ သေဘာတူလက္မွတ္ ထုိးထားျခင္းမရွိေသာ္လည္း ထိုင္းအစိုးရက လူသားခ်င္း စာနာသည့္ အေနျဖင့္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္မွစ၍ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တေလွ်ာက္တြင္ မယ္ရာမုိ၊ မယ္ရာအူး၊ မယ္လ၊အုန္းဖ်န္၊ ႏုိ႔ဖုိး၊ ဘန္႔ဒုံယန္းႏွင့္ ထမ္းဟင္ စသည့္ ကရင္ဒုကၡသည္ စခန္း (၇) ခုကုိ တည္ေထာင္ကာ ယခုအခ်ိန္ထိ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ခုိလႈံေနထိုင္ခြင့္ ေပးေနသည္။
အဆုိပါစခန္းမ်ားတြင္ လက္ရွိ ေနထိုင္သူ ဒုကၡသည္ေပါင္း (၁၄၀,၉၇၃) ဦးရွိေနသည္ဟု ကရင္ဒုကၡသည္မ်ား ေကာ္မတီ (KRC) က ၿပီးခဲ့သည့္ ေမ လတြင္ ထုတ္ျပန္ ထားသည္။
လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန တည္ၿငိမ္မႈမရွိေသးေသာေၾကာင့္ စခန္းမ်ားအတြင္း ဒုကၡသည္ဦးေရမွာ ပုိမုိတုိးပြားလာေနေၾကာင္း (KRC) ဥကၠဌ ေစာေရာဘတ္ေထြးက ယခုလို ေျပာသည္။
သူက “ျပည္တြင္းမွာ တည္ၿငိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိတာရယ္၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတာရယ္ေၾကာင့္ စခန္းတုိင္းမွာ တလကုိ လူသစ္ ၁၀၀ က ၃၀၀ အထိ ၀င္လာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ ေအးခ်မ္းမႈမရွိသမွ်ေတာ့ ဒီဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနကေတာ့ ဒီလုိပဲ ဆက္ရွိေနဦး မွာပဲ” ဟု ေျပာသည္။
ႏုိင္ငံေရး တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈမရွိေသးသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားအတြင္း ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္ တည္ရွိေနေသး သေရြ႕ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္မ်ား၏ ျပႆနာသည္ ေကာင္းလာႏိုင္သည့္ အလားအလာမရွိႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ဒုကၡသည္မ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔မ်ားက ေျပာဆုိေနၾကသည္။
“လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္တုန္းက အေျခအေနနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္လုိက္ရင္ အေျခအေနေတြဟာ တုိးတက္ေကာင္းမြန္မလာဘဲ ဒီအတုိင္း ရွိေနတာကုိ ေတြ႕ရတယ္။ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရး အစီအစဥ္နဲ႔ တျခားတုိင္းျပည္ေတြကုိ တလမွာ ဒုကၡသည္၁,၀၀၀ ေလာက္ ပုံမွန္ ထြက္ေနပါ တယ္” ဟု တီဘီဘီစီ အဖြဲ႔၏ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဂ်က္ဒန္႔ဖို႔ဒ္ (Jack Dunford) က ဗီြအိုေအ သတင္းဌာနႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတခုတြင္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။
သူမက “ဒါေပမယ့္ စခန္းထဲမွာ ကေလးငယ္ေတြ ထပ္ေမြးတာနဲ႔ ေနာက္အသစ္ေရာက္လာၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ျပန္ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္လုိက္ရင္ ၀င္တာနဲ႔ ထြက္တာက အတူတူေလာက္ပါပဲ” ဟု လည္း ဆိုသည္။
စစ္အစုိးရသည္ တုိင္းရင္းသား လူထုမ်ား၏ ဆႏၵမပါဘဲ ၎တုိ႔ ေရးဆြဲထားသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ ၂၀၀၈ခုႏွစ္၊ ေမလတြင္ အတည္ျပဳလုိက္ၿပီးေနာက္ အဆုိပါ ဖြဲ႔စည္းပုံအတုိင္း ယခု ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။
စစ္အစုိးရတုိ႔ စီစဥ္က်င္းပ ျပဳလုပ္မည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ဒီမုိကေရစီျဖစ္မျဖစ္ မဆုိႏုိင္ေသးေသာ္လည္း ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္္မွာမူ အထူးတလည္ တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈ ရွိႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ဒုကၡသည္မ်ားကုိ အကူအညီေပးေနေသာ အစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းတခုမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ တာ၀န္ရွိသူတဦးက ယခုလုိ သုံးသပ္ သြားသည္။
“ဒီ ၂၀၁၀ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားရင္ ဒီမိုကေရစီရႏိုင္မလားဆိုတာကုိ က်ေနာ္ မေျပာႏုိင္ေပမဲ့ လူထုေတြကေတာ့ ဆိုးရြားတဲ့ အေျခအ ေနနဲ႕ ရင္ဆိုင္ရႏုိင္တယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရးေတြက ေျပာင္းလဲမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲက ယခု ထိုင္း -ျမန္မာနယ္စပ္ကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘာမွ အက်ဳိဳး သက္ေရာက္မႈရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာဆုိသြားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၿပီးခဲ့ေသာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တုန္းက က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က မဲအျပတ္အသတ္ အႏုိင္ရခဲ့ေသာ္လည္း ႏုိင္ငံကုိအုပ္စုိးသူ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက အာဏာလြဲမေပးဘဲ ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိလည္း ယခု အခ်ိန္ထိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ဆက္လက္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည္ မွာ ၁၄ ႏွစ္ေက်ာ္ ရွိခဲ့ၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ စစ္အစုိးရအေပၚ အမ်ားက ယုံၾကည္မႈ မရွိၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ျမန္မာျပည္သား အပါအ၀င္ ကမာၻတ၀ွမ္းရွိ ေနရပ္စြန္႔ခြာၾကရသည့္ ဒုကၡသည္အေရးသည္ စုိးရိမ္စရာေကာင္းေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ကုလ သမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ဂူတဲရက္စ္ (Antonio Guterres) က ဇြန္လ ၂၀ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္လာသည့္ ကမာၻ႕ ဒုကၡသည္မ်ားေန႔အတြက္ ယခုလ ၁၅ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ ထားသည့္ သ၀ဏ္လႊာတြင္ ေျပာဆုိသြားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ကမၻာ့ဒုကၡသည္အမ်ားဆုံး ႏုိင္ငံ ၁၀ ႏုိင္ငံစာရင္းတြင္ အဆင့္ ၅ တြင္ ရွိေနၿပီး၊ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသတို႔တြင္ ဒုကၡ သည္အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံမ်ားအနက္ တခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
စစ္အစုိးရအေနျဖင့္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ တုိင္းျပည္၏ ျပႆနာမ်ားကုိ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ ဒီမုိကေရစီ အင္အား စုမ်ားႏွင့္ အတူ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးအေျဖရွာၿပီး ထင္သာျမင္သာသည့္ တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈ ရွိလာမွသာ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း ေရာက္ရွိခုိလႈံေနထုိင္ရသည့္ ဒုကၡသည္မ်ား မိမိတုိ႔ ဌာေနဇာတိသုိ႔ အသီးသီး ျပန္လည္ေနထုိင္ႏုိင္ၿပီး မိသားစု သုိက္သုိက္၀န္း၀န္းႏွင့္ ေႏြးေထြးသည့္ အိမ္တလုံးကို ပုိင္ဆုိင္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။
အဖတ္မ်ားဆုံး
- KIA မိုင္းေပါက္ကြဲမႈတြင္ ျမန္မာစစ္သား တဦး ေသဆံုး
- နမ့္ဇန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွူး သၽွမ္းျပည္နယ္အလံေတာ္အား အေလးျပဳရန္ ျငင္းဆို
- စစ္ေတြတကၠသိုလ္တြင္ ဆံပင္နီ ဆိုးက ဒဏ္ေငြရိုက္မည္
- “က်ဳပ္ပါးစပ္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီ” ဟု ေရႊညဝါ ဆရာေတာ္မိန္႔
- တီးတိန္တြင္ CNF ဆက္သြယ္ေရးရံုးထားရွိမည့္ကိစၥ ကန္႔ကြက္မည္
- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကရင္ရြာမွာ သန္းေခါင္စာရင္း၀င္လိုက္
- ကရင္နီ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလး ပစ္သတ္ျခင္း ခံရ
- တင္းက်ပ္ ပိတ္ပင္မႈၾကားမွ ေဒၚစုခရီးစဥ္ ႀကိဳဆိုေရး လွဳပ္ရွားမွဳ
- ၃ ႏွစ္အတြင္း တပ္သားသစ္မေကာက္ေတာ့ဟု RCSS ဆို
- ျပည္ေထာင္စုေန႔တြင္ ပင္လံုေက်ာက္တိုင္ကို ရွမ္းျပည္သားတို႔ အေလးျပဳမည္
ေနာက္ဆုံးသတင္း
- ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းရန္ ကရင္ခဲြထြက္အဖဲြ႕ သေဘာတူ
- CNF က ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း တပ္စခန္းေနရာခ်ေရး စတင္
- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ပုသိမ္ခရီးစဥ္
- ျပည္ပတြင္ ကခ်င္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အေလးအနက္ က်င္းပ
- ပါတီ မွတ္ပံုတင္ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသား ညီညႊတ္ေရးကို ထိခိုက္မည္ မဟုတ္ဟု ALD ေျပာ
- CIA ညႊန္မႉး ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ သြားမည္
- ၆၅ႀကိမ္ေျမာက္ မြန္အမ်ဳိးသားေန႔ အခမ္းအနား ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ မြန္မ်ား က်င္းပ
- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သို႔ အႀကံျပဳစာ
- ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား ရိကၡာအခက္အခဲျဖစ္ေန
- ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အတြက္ အကယ္ဒမီဆု ခ်ီးျမွင့္ ေပးအပ္
- ရခိုင္ျပည္နယ္ေရးရာကုိ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခြင့္ရသူက ခ်ယ္လွယ္ထား
- ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ အလုပ္ကိုင္ရရွိေရး လုပ္ေဆာင္မည္ဟု ေဒၚစု ေျပာ
- ထိုင္းကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္နိမိတ္ကို လာေရာက္စစ္ေဆး