ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခန္းက႑အေပၚ အျမင္သေဘာထားမ်ား

လက္ရွိ ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခန္းက႑အေပၚ မတ္လ ၈ ရက္ေန႔က က်ေရာက္သည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ကုိ တက္ေရာက္လာသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးအခ်ဳိ႕၏ အျမင္သေဘာထားမ်ားကုိ ေကအုိင္စီက စုစည္းတင္ျပထားသည္။

nang sae aor
နန္းေစအြာ(ဖလံုစေဝၚ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ အမ်ိဳးသမီး တာဝန္ခံ)

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံထဲမွာ ၾကည့္ရင္ အမ်ဳိးသမီးဦးေရက မ်ားတယ္။ က်မတို႔ႏိုင္ငံက အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုဟာ အိမ္မွႈ ကိစၥ ထမင္းခ်က္၊ အဝတ္ေလွ်ာ္၊ သားသမီးေတြကိုၾကည့္ရတဲ့အလုပ္ဘဲ လုပ္ေနၾကတယ္။ အဲဒါက အမ်ိဳးသမီး အလုပ္ ေတြဘဲျဖစ္တယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီလိုမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အိမ္မွႈကိစၥတင္မကဘဲ ဘယ္ေနရာဘဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသားနဲ႔တန္းတူ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ၿပီး ဆိုတာ က်မတို႔ အားလံုး ကိုယ့္ကို သိရမယ္။ က်မတို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြလုပ္သင့္တာကို လုပ္ရဲရမယ္။ ေျပာရဲရမယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မဟုတ္တဲ့ တိုက္ပြဲ ပဋိပကၡထဲမွာဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းလာဖို႔ဆိုရင္ ခိုင္ၿမဲဖို႔ အတြက္ အမ်ိဳးသမီးေတြ လုပ္ေပးမွရမယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ိဳးသားေရးထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးကလည္း အမ်ိဳးသားနဲ႔နည္းတူ ၃၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းေတာ့ လိုအပ္တယ္။ က်မတို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေၾကာက္ရတဲ့ေခတ္ ကုန္ၿပီး ဆိုတာသိရမယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ အခမ္းအနားမွာ စာတန္းတစ္ခုေတာ့ ေတြ႔လိုက္တယ္ “ ေျပာင္းလဲဖို႔ ရဲရင့္စို႔” ဆိုတာေတြ႔ရတယ္။ မွန္ပါတယ္။ က်မတို႔အမ်ိဳးသမီးေတြက ေျပာင္းလဲဖို႔သင့္ပါၿပီး။ က်မတို႔ အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစုကို ေတြ႔ရတာက အေရွ႕ထြက္မယ္ဆိုရင္ မသြားရဲၾကဘူး။ စုၿပီးေခၚရင္ မလာရဲၾကဘူး အဲဒီလိုမေနရဘူး။ အမ်ိဳးသားတစ္ခု လုပ္ႏိုင္ရင္ အမ်ိဳးသမီးလည္းတစ္ခုလုပ္ႏိုင္ရမယ္။ စစ္ေျမျပင္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ေနရာျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုရွိေနၿပီး ဒုကၡေရာက္တာလည္း အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အဲဒီအတြက္ အမ်ိဳးသမီးအေရး လုပ္ေပး ႏိုင္ဖို႔ အခုခ်ိန္မွာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္ျဖစ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီေနရာေတြမွာ မ်ားမ်ားပါဝင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။

naw t t t
ေနာ္သက္သက္ထြန္း (KWEG) ဒါ႐ိုက္တာ

မတ္လ ၈ရက္ေန႔ဟာ က်မတို႔ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးတဲ့ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္ လို႔လဲဆိုရင္ က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ယဥ္ေက်းမွႈ လႊမ္းမိုးခံရျခင္းရေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အရမ္းကို ဖိႏွိပ္ခံရပါတယ္။ ေနာက္ဆုတ္ေနခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ကာလေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ဟာ အေရွ႕ကိုတိုးဖို႔အခ်ိန္ သင့္ပါၿပီး၊ တန္းတူညီမွ်မွႈဆိုတဲ့ အရာကိုလည္း ေတြးေခၚသင့္ပါၿပီး။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲဖို႔ ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ပါဝင္ဖို႔ အရမ္းကိုအေရးႀကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္မွာ လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ၃၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းပါဝင္ဖို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္လာေသးဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဟာ မိခင္ျဖစ္တယ္။ ညီမျဖစ္တယ္။ အစ္မျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳး အဲဒါကို သူတို႔ေတြဟာ ခံစားခ်က္ေပါင္းစံု ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ အသံ၊ သူတို႔ ခံစားခ်က္၊ သူတို႔စာနာစိတ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ကိုေရာက္ဖို႔လိုတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ အေထာက္အကူအမ်ားႀကီးျဖစ္တယ္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တယ္။

အစိုးရဌာနေတြမွာေရာ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းလုပ္တဲ့ေနရာ ေတြမွာေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်တဲ့ေနရာေတြမွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မွႈ နည္းေနပါေသးတယ္။ ဒါကို က်မတို႔က အမ်ိဳး သမီး စြမ္းအားျမႇင့္တင္ေရးေတြ သူတို႔ရဲ႕ပညာေရးနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွႈေတြကို အမ်ားႀကီးစြမ္းေဆာင္ ကူညီေပးႏိုင္ရင္ ႏို္င္ငံေတာ္အဆင့္ထိ ပံ့ပိုးကူညီႏိုင္ရင္ေတာ့ က်မတို႔ အေရာက္လွမ္းႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္။ ေက်းလက္ေဒသအခ်ဳိ႕မွာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ က်မတို႔အမ်ားႀကီး မတြန္းလွန္ႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစားမွာပါ တန္းတူ ညီတူရွိမွႈကို က်မတို႔အေရာက္လွမ္းမွာပါ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ သတ္မွတ္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ေျပာင္းလဲဖို႔ ရဲရင့္ရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္ပါၿပီးလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

naw t mu
ေနာ္သာမူ (ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ သေဝါဖိုး၊ ဆယ္အိမ္စုေက်းရြာ)

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ အခမ္းအနားကို ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ဖားအံမွာတက္ေရာက္ခဲ့တယ္။ အခမ္းအနားမွာ အမ်ိဳးသမီးအတြက္ တန္းတူညီမွ်ခြင့္ေတြရွိတာ သိလာရတယ္။ အခုအခ်ိန္နဲ႔ အရင္ကအခ်ိန္ ျပန္ႏွိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ အရင္က က်မတို႔ကို သူေတြကႏွိမ့္ခ်တယ္။ အခြင့္အေရးမရဘူး။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မသြားရဘူး။ အခုခ်ိန္မွာဆိုရင္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ က်မတို႔သြားလာခြင့္ရၿပီး။ ဒီထက္အခြင့္အေရးရဖို႔ က်မတို႔ တတ္ႏိုင္တဲ့ ဘက္ကႀကိဳးစားမယ္။

အရင္က က်မတို႔ရြာမွာ စစ္တပ္ဝင္လာၿပီးဆိုရင္ အမ်ိဳးသားေတြက ေျပးကုန္တယ္။ အိမ္မွာ သားသမီးေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြဘဲ က်န္တယ္။ စစ္တပ္က အမ်ိဳးသားေတြကို မေတြ႔ေတာ့ က်န္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အႏိုင္ က်င့္တယ္၊ နာေအာင္ေျပာတယ္။ က်မတို႔က သူတို႔စိတ္ခ်မ္းသာဖို႔ ေက်နပ္ဖို႔ကို သူတို႔စားခ်င္တဲ့ဟာ ျပဳစု ခ်က္ေကြ်းတာေတြ လုပ္ေပးရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက သူတို႔က အမ်ိဳးသမီး ေတြကိုတန္ဖိုးမထား လက္ေတြကို ကိုင္ခ်င္တိုင္းကိုင္ ၾကတယ္။ အမ်ိဳးသားေျပးေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေပၚတာထမ္းရတယ္။ အခုေတာ့က်မတို႔ အခြင့္အေရး ရွိတယ္။ ဖိႏွိပ္ခံၿပီး ေနစရာမလိုေတာ့ေအာင္ က်မတို႔ ႀကိဳးစားရမယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအခြင့္အေရးေန႔မွာ အမ်ိဳးသမီးအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဟာေျပာတာကိုၾကားရလို႔ ့ ဒီေန႔ ကစၿပီး မေၾကာက္ေတာ့ဘူး ေျပာခ်င္တယ္။ က်မကေတာ့ အမ်ားႀကီး မသိဘူး၊ ဆုိေတာ့ ဘယ္ေနရာဘဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးဘဲ ဦးေဆာင္ရမယ္၊ အမ်ိဳးသားဘဲ ဦးေဆာင္ရမယ္၊ ဆိုတာကို မေျပာခ်င္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ တန္းတူ ပါဝင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရရင္ ေက်နပ္ၿပီး။

naw tu tu
ေနာ္ထူးထူး (Karen Human Rights) ဒါ႐ိုက္တာ

က်မတို႔ႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲဖို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔ဆိုရင္ က်မတို႔အမ်ိဳးသမီး အေရအတြက္ ၃၀ ရာခိုင္ႏွႈန္း ပါဝင္ေစခ်င္ ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ လက္ေတြ႔ျဖစ္မလာေသးဘူး၊ မရွိေသးဘူး။ က်မတို႔ေတြ အခုႀကိဳးစားေနတုန္းဘဲ။ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးျဖစ္စဥ္မွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးေတြပါဝင္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ခိုင္ၿမဲမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီး ေတြက သူတို႔အျမင္ သူတို႔ အေတြ႔အႀကံဳေတြကို ခ်န္ထားလို႔မရဘူး။ တိုက္ပြဲထဲမွာဆိုရင္လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါတယ္။ သူတို႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို က်မတို႔ အသိမွတ္ျပဳရမယ္။ သူတို႔ေတြမွာလည္း အေတြ႔အႀကံဳရွိေတာ့ ေဆြးေႏြးတဲ့ေနရာမွာၫွိႏွိႈင္းတဲ့ ေနရာေတြမွာေရာက္ဖို႔ ဆြဲေခၚဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ က်မျမင္တယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးအမ်ိဳးသမီးေန႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တိတိက်က်သတ္မွတ္ထား တာကို မေတြ႔ရေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၿမိဳ႕ထဲမွာဆိုရင္ ႀကိဳးစားၿပီးလုပ္ေတာ့ အနည္းငယ္ သိလာၾကတယ္။ ေက်းလက္ တိုင္းရင္းသားေဒသ ေတြမွာဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ိဳသမီးေတြကိုယ္တိုင္ မသိေသး ဘူး။ က်မတို႔ ေလ့လာျပဳစုထားခ်က္ ေတြမွာဆိုရင္အမ်ိဳးသမီးအခြင့္ အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိအမွတ္ မျပဳတာ ေတြ အမ်ိဳးႀကီးရွိေသးတာကို ေတြ႔ေနရေသးတယ္။

က်မေျပာခ်င္တာတစ္ခုက ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရမွာဆိုရင္ CEDAW (အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမွႈ ပေပ်ာက္ေရး ႏိုင္ငံတကာစာခ်ဳပ္) လက္မွတ္လည္း ထိုးထားတယ္။ အခု လက္ရွိအခ်ိန္ထိ စာခ်ဳပ္အရ အျပည့္အဝဘာမွ လုပ္ေပးႏိုင္တာ မရွိေသးဘူး။ ပညာေရးျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးျဖစ္ျဖစ္ က်မတို႔ တိုင္းရင္းသား ေတြမွာ အျပည့္အဝလုပ္ပိုင္ခြင့္ ခံစားခြင့္မရေသးဘူး။ အဲဒါကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္သြားႏိုင္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ အရပ္ ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြပူးတြဲေဆာင္ရြက္မွ ပန္းတိုင္အေရာက္လွမ္းႏိုင္မယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္။